Ly hôn: khi nào phải hỏi ý kiến con?

Nguyện vọng của con khi ly hôn được xem xét khi con từ đủ 7 tuổi trở lên. Nhưng điều này không có nghĩa là con muốn ở với ai thì Tòa án chắc chắn giao cho người đó. Ý kiến của con là một yếu tố quan trọng, được đặt trong tổng thể lợi ích của con, điều kiện chăm sóc của cha mẹ và môi trường sống sau ly hôn.

Với cha mẹ, điểm cần nhớ là không nên biến con thành “người chọn phe”. Việc hỏi ý kiến con cần được hiểu là ghi nhận nguyện vọng phù hợp độ tuổi, không gây áp lực, không ép viết giấy và không dùng con làm công cụ trong tranh chấp.

Con mấy tuổi được xem xét nguyện vọng khi ly hôn?

Khi con từ đủ 7 tuổi trở lên, nguyện vọng của con cần được xem xét khi cha mẹ ly hôn và tranh chấp người trực tiếp nuôi con. Đây là mốc quan trọng vì trẻ đã có khả năng bày tỏ mong muốn ở mức nhất định, nhưng vẫn cần được bảo vệ khỏi áp lực từ người lớn.

Nếu con chưa đủ 7 tuổi, Tòa án vẫn xem xét lợi ích của con qua điều kiện chăm sóc, môi trường sống, sức khỏe, học tập và sự ổn định, nhưng không đặt trọng tâm vào việc lấy ý kiến của trẻ theo cùng cách với trẻ từ đủ 7 tuổi.

Ý kiến của con có quyết định tất cả không?

Không. Nguyện vọng của con là một căn cứ quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Tòa án vẫn phải xem xét ai có điều kiện chăm sóc con tốt hơn, con đang ổn định ở đâu, việc thay đổi nơi ở có gây xáo trộn không, cha mẹ có tôn trọng quyền thăm nom của nhau không và môi trường nào phù hợp hơn với sự phát triển của trẻ.

Cha mẹ nên chuẩn bị gì ngoài nguyện vọng của con?

Nếu chỉ dựa vào câu “con muốn ở với tôi”, hồ sơ thường chưa đủ. Cha mẹ cần chứng minh điều kiện chăm sóc thực tế: nơi ở, thời gian chăm con, thu nhập, trường học, y tế, người hỗ trợ, lịch sinh hoạt, khả năng cấp dưỡng và thái độ tôn trọng quan hệ của con với bên còn lại.

Đọc thêm bài liên quan: con trên 36 tháng quyền nuôi thuộc về ai và ly hôn có con nhỏ: Tòa án xem xét những gì.

Không nên làm gì khi hỏi ý kiến con?

• Không ép con viết giấy theo nội dung cha/mẹ soạn sẵn.
• Không ghi âm, quay video con trong trạng thái căng thẳng hoặc bị dẫn dắt.
• Không nói xấu bên còn lại trước mặt con để con “chọn” mình.
• Không hứa hẹn vật chất hoặc đe dọa để con thay đổi nguyện vọng.
• Không biến việc lấy ý kiến con thành cuộc tranh luận trong gia đình.

Cách ghi nhận nguyện vọng của con nên như thế nào?

Cha mẹ có thể trình bày trong hồ sơ rằng con đã từ đủ 7 tuổi và có nguyện vọng cần được xem xét. Tuy nhiên, việc ghi nhận chính thức nên được thực hiện theo cách phù hợp trong quá trình Tòa án giải quyết, tránh việc cha mẹ tự tạo chứng cứ bằng cách ép con viết hoặc nói theo ý mình.

Nếu con muốn bày tỏ với cha mẹ, hãy lắng nghe bình tĩnh và không hỏi đi hỏi lại. Điều quan trọng là hiểu lý do phía sau nguyện vọng của con: con muốn ở gần trường, muốn ở với người đang chăm sóc hằng ngày, sợ thay đổi môi trường sống, hoặc đang bị ảnh hưởng bởi lời nói của người lớn. Lý do này đôi khi quan trọng hơn câu trả lời “ở với ai”.

Ví dụ cách Tòa án có thể cân nhắc nguyện vọng của con

Ví dụ, con 9 tuổi nói muốn ở với mẹ vì mẹ là người đưa đón học mỗi ngày, nhà mẹ gần trường, ông bà ngoại hỗ trợ chăm sóc và cha thường xuyên đi công tác. Trong tình huống này, nguyện vọng của con phù hợp với các yếu tố ổn định thực tế, nên có giá trị hỗ trợ hồ sơ của mẹ.

Ngược lại, nếu con 10 tuổi muốn ở với cha vì cha hứa mua điện thoại, nhưng cha chưa có phương án chăm sóc, thường vắng nhà và nơi ở mới xa trường, Tòa án có thể vẫn phải cân nhắc kỹ. Nguyện vọng của con được tôn trọng, nhưng không tách rời điều kiện chăm sóc và sự phát triển lâu dài.

Đặt tâm lý của con lên trước tranh chấp của cha mẹ

Trong nhiều vụ ly hôn, trẻ không chỉ sợ phải chọn ở với ai, mà còn sợ làm cha hoặc mẹ buồn. Vì vậy, cha mẹ nên tránh hỏi con theo kiểu “con chọn ai” hoặc “con thương ai hơn”. Cách hỏi phù hợp hơn là lắng nghe con đang lo điều gì: chuyển trường, xa bạn bè, xa ông bà, không được gặp cha/mẹ còn lại, hoặc sợ mâu thuẫn tiếp tục.

Nếu cha mẹ giữ được thái độ bình tĩnh và không kéo con vào cuộc đối đầu, chính điều đó cũng thể hiện khả năng bảo vệ lợi ích tinh thần của trẻ. Hồ sơ quyền nuôi con không chỉ là giấy tờ; nó còn phản ánh cách cha mẹ ứng xử với con trong giai đoạn rất nhạy cảm.

Chứng cứ nào giúp hồ sơ quyền nuôi con thuyết phục hơn?

Nếu sau ly hôn con muốn đổi người nuôi thì sao?

Nếu sau ly hôn con muốn đổi sang ở với cha hoặc mẹ còn lại, không nên tự ý đưa con đi hoặc tự thỏa thuận miệng rồi bỏ qua thủ tục. Cần xem con bao nhiêu tuổi, người đang nuôi con có đồng ý không, lý do muốn thay đổi là gì và việc thay đổi có phù hợp với lợi ích của con không.

Bài liên quan: có đòi lại được quyền nuôi con sau ly hôn không.

Khi nào nên nhờ luật sư?

Nên nhờ luật sư nếu con từ đủ 7 tuổi có nguyện vọng khác với mong muốn của bạn, một bên đang gây áp lực cho con, có dấu hiệu cản thăm nom, hoặc hồ sơ có nhiều chứng cứ nhạy cảm về tâm lý, học tập, bạo lực, bỏ mặc. Luật sư sẽ giúp bạn đặt trọng tâm vào lợi ích của con thay vì cuộc đối đầu giữa cha mẹ.

Nếu cần hỗ trợ sâu hơn, xem ly hôn có cần luật sư không, luật sư ly hôn, luật sư hôn nhân gia đình và dịch vụ giải quyết hôn nhân, chia tài sản, giành quyền nuôi con.

Câu hỏi thường gặp

Con 8 tuổi muốn ở với mẹ thì có chắc mẹ được nuôi không?

Không chắc tuyệt đối. Nguyện vọng của con được xem xét, nhưng Tòa án vẫn đánh giá điều kiện chăm sóc, môi trường sống và lợi ích mọi mặt của con.

Có nên cho con viết giấy muốn ở với ai không?

Không nên tự ý ép con viết giấy. Nếu cần ghi nhận nguyện vọng, hãy để việc đó diễn ra theo cách phù hợp, tránh gây áp lực hoặc dẫn dắt con.

Nếu con chưa đủ 7 tuổi thì có hỏi ý kiến con không?

Trọng tâm thường là điều kiện chăm sóc và lợi ích của con. Cha mẹ vẫn có thể trình bày tình trạng thực tế của con, nhưng không nên xem lời nói của trẻ nhỏ là yếu tố quyết định.

Phí luật sư tranh chấp quyền nuôi con tính thế nào?

Phụ thuộc mức độ tranh chấp, chứng cứ, số buổi làm việc và có tài sản đi kèm hay không. Xem thêm phí thuê luật sư ly hôn.