LegalZone
Con 8 tuổi muốn ở với bố hay mẹ là tình huống rất nhiều phụ huynh bám vào khi tranh chấp quyền nuôi con. Một bên nghĩ chỉ cần con nói muốn ở với mình là thắng. Bên còn lại lại lo con bị bên kia tác động, mua quà, hứa hẹn hoặc gây áp lực để đổi ý. Cả hai cách hiểu này đều chưa đủ.
Trong vụ ly hôn, con từ đủ 7 tuổi trở lên phải được xem xét nguyện vọng. Nhưng “xem xét” không có nghĩa là Tòa án giao con đúng theo lời con trong mọi trường hợp. Quyết định cuối cùng vẫn dựa trên quyền lợi về mọi mặt của con: ai chăm sóc thực tế, môi trường sống, học tập, sức khỏe, sự ổn định tâm lý, khả năng cấp dưỡng và việc cha mẹ có tôn trọng quyền của con với người còn lại hay không.
Đang tranh chấp quyền nuôi con?
Gửi LegalZone tuổi của con, con đang ở với ai, lịch học, người chăm sóc thực tế, thu nhập, nơi ở và điều con đang mong muốn. Luật sư sẽ giúp bạn xác định chứng cứ cần chuẩn bị thay vì chỉ dựa vào một tờ giấy nguyện vọng.
Con 8 tuổi có được tự chọn ở với bố hoặc mẹ không?
Con 8 tuổi có quyền bày tỏ nguyện vọng và Tòa án phải xem xét nguyện vọng đó khi giải quyết quyền nuôi con. Tuy nhiên, con chưa có quyền quyết định tuyệt đối. Nếu chỉ cần hỏi con muốn ở với ai là xong, nhiều vụ ly hôn sẽ biến con thành người phải chọn phe trong mâu thuẫn của người lớn.
Tòa án thường nhìn sâu hơn: vì sao con muốn ở với người đó, mong muốn có ổn định không, con có bị dọa hoặc được hứa hẹn gì không, người con chọn có đủ điều kiện chăm sóc không, việc thay đổi nơi ở có làm con xáo trộn học tập và tâm lý không. Nguyện vọng của con là điểm rất quan trọng, nhưng phải đặt trong bức tranh tổng thể.
Vì vậy, nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ giành quyền nuôi con, đừng chỉ cố làm cho con nói “con muốn ở với mẹ” hoặc “con muốn ở với bố”. Việc cần làm là chứng minh phương án sống với bạn thật sự tốt và ổn định hơn cho con.
Tòa án thường xem xét những yếu tố nào?
Yếu tố đầu tiên là người chăm sóc thực tế. Ai đưa đón con đi học, ai theo dõi sức khỏe, ai họp phụ huynh, ai biết lịch học thêm, ai chăm khi con ốm, ai đang tạo cho con nếp sống ổn định. Đây là nhóm chứng cứ rất có giá trị vì phản ánh đời sống hằng ngày của trẻ.
Yếu tố thứ hai là điều kiện vật chất và thời gian chăm sóc. Thu nhập quan trọng, nhưng không phải người có thu nhập cao hơn luôn thắng. Một người thu nhập vừa phải nhưng có thời gian, nơi ở ổn định, người hỗ trợ chăm con và kế hoạch học tập rõ ràng có thể có lợi thế hơn người chỉ đưa ra con số tiền lớn.
Yếu tố thứ ba là môi trường an toàn. Nếu một bên có bạo lực, nghiện rượu, cờ bạc, thường xuyên bỏ mặc con, cản trở người kia thăm con hoặc dùng con để gây áp lực, cần đưa chứng cứ cụ thể. Bài liên quan: ly hôn khi có bạo lực gia đình và con nhỏ.
| Nhóm vấn đề | Chứng cứ nên chuẩn bị | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|
| Nguyện vọng của con | Ý kiến trung thực, không ép buộc, phù hợp độ tuổi | Bắt con viết giấy theo ý cha/mẹ |
| Chăm sóc thực tế | Lịch đưa đón, sổ liên lạc, viện phí, người chăm khi con ốm | Chỉ nói “tôi thương con hơn” |
| Điều kiện sống | Nơi ở, trường học, người hỗ trợ, thu nhập, thời gian chăm con | Chỉ chứng minh có nhiều tiền |
| An toàn của con | Tin nhắn, biên bản, giấy khám, người chứng kiến, lịch sử bạo lực | Nói chung chung nhưng không có mốc sự kiện |
| Quan hệ với người còn lại | Phương án thăm nom, cấp dưỡng, liên lạc với con | Cấm đoán tuyệt đối dù không có lý do chính đáng |
Có nên cho con viết giấy nguyện vọng không?
Không nên tự biến giấy nguyện vọng thành “vũ khí”. Nếu con bị yêu cầu viết đi viết lại, bị quay video, bị đưa vào cuộc nói chuyện căng thẳng giữa cha mẹ, tài liệu đó có thể phản tác dụng. Trẻ 8 tuổi có thể hiểu mình muốn ở với ai, nhưng vẫn rất dễ bị áp lực bởi sợ làm bố buồn, sợ mẹ khóc, sợ ông bà mắng hoặc sợ mất quà.
Cách tốt hơn là chuẩn bị để con được trình bày trong môi trường phù hợp, không bị cha mẹ đứng cạnh gây áp lực. Phụ huynh cũng nên tránh hỏi dồn con kiểu “con chọn ai”. Câu hỏi đúng phải hướng đến đời sống của con: con đang học ở đâu, ai chăm con, con thấy an toàn với ai, con có muốn giữ liên hệ với người còn lại không.
Nếu bên kia có dấu hiệu tác động con, hãy ghi nhận bằng chứng một cách bình tĩnh: tin nhắn, lời đe dọa, việc ngăn cản gặp con, thay đổi trường học không báo, hứa hẹn vật chất bất thường. Không nên đáp trả bằng cách tác động ngược lại con.
Cha hoặc mẹ cần chứng minh gì để có lợi thế?
Người muốn trực tiếp nuôi con cần chứng minh mình có phương án cụ thể. Nơi ở của con ở đâu, đi học thế nào, ai đưa đón, chi phí sinh hoạt mỗi tháng, người còn lại cấp dưỡng bao nhiêu, lịch thăm nom ra sao. Một phương án rõ thường thuyết phục hơn lời khẳng định chung chung rằng “tôi có điều kiện tốt hơn”.
Nếu bạn là người đang trực tiếp chăm con, hãy hệ thống hóa chứng cứ đời sống: học phí, bệnh án, sổ tiêm, ảnh sinh hoạt, xác nhận của trường nếu có, lịch làm việc linh hoạt, người thân hỗ trợ. Nếu bạn không phải người đang giữ con nhưng muốn xin nuôi, cần giải thích vì sao việc thay đổi người nuôi tốt hơn cho con, không chỉ tốt hơn cho cảm xúc của bạn.
Nếu có nhiều con, Tòa án còn xem xét sự gắn bó giữa các anh chị em, độ tuổi từng trẻ, điều kiện học tập và khả năng ổn định sau ly hôn. Với trẻ 8 tuổi, việc thay đổi chỗ ở, trường học và người chăm sóc có thể tác động lớn nên cần chuẩn bị phương án mềm, tránh làm con bị sốc.
Không thỏa thuận được quyền nuôi con thì nên làm gì?
Trước hết, hãy xác định điểm tranh chấp thật: ai trực tiếp nuôi, cấp dưỡng bao nhiêu, lịch thăm nom thế nào, có đổi trường hay không, có được đưa con đi nơi khác không. Nhiều vụ tưởng là tranh quyền nuôi con, nhưng thực chất mâu thuẫn nằm ở cấp dưỡng, nhà ở hoặc việc một bên sợ bị mất liên hệ với con.
Sau đó, chuẩn bị chứng cứ theo từng điểm tranh chấp. Nếu bên kia nói bạn không có thời gian chăm con, hãy có lịch làm việc và người hỗ trợ. Nếu bên kia nói bạn không đủ tài chính, hãy có thu nhập, chi phí nuôi con và nguồn hỗ trợ. Nếu bên kia nói con muốn ở với họ, hãy tập trung chứng minh nguyện vọng của con cần được xem xét trong điều kiện không bị ép buộc.
LegalZone đã có bài nền về tiêu chí xét quyền nuôi con tại đây: không thỏa thuận được quyền nuôi con thì Tòa án xét gì.
Sau bản án, con đổi ý thì có thay đổi người nuôi con được không?
Có thể có, nhưng không phải cứ con nói muốn chuyển sang ở với người còn lại là Tòa án tự động thay đổi. Sau khi đã có bản án hoặc quyết định ly hôn, việc thay đổi người trực tiếp nuôi con thường cần căn cứ mới: cha mẹ thỏa thuận được phương án mới phù hợp với lợi ích của con, hoặc người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
Với con từ đủ 7 tuổi trở lên, nguyện vọng của con vẫn phải được xem xét khi thay đổi người nuôi. Nhưng giống giai đoạn ly hôn ban đầu, ý kiến của con không đứng một mình. Nếu con muốn chuyển sang ở với bố vì mẹ thường xuyên vắng nhà, bỏ bê học tập, cản trở liên lạc hoặc môi trường sống không an toàn, cần có chứng cứ đi kèm. Nếu con muốn chuyển chỉ vì bên kia chiều chuộng hơn, mua điện thoại, cho chơi game hoặc hứa không phải học thêm, Tòa án sẽ nhìn rất khác.
Người yêu cầu thay đổi quyền nuôi con nên chuẩn bị hai nhóm tài liệu. Nhóm thứ nhất chứng minh điều kiện hiện tại không còn phù hợp: kết quả học tập giảm, sức khỏe tinh thần của con bị ảnh hưởng, người nuôi con thường xuyên giao con cho người khác, không chăm sóc, không bảo đảm môi trường sống hoặc có hành vi làm con sợ hãi. Nhóm thứ hai chứng minh phương án mới tốt hơn: nơi ở, trường học, người đưa đón, lịch sinh hoạt, thu nhập, người hỗ trợ và cách bảo đảm con vẫn được gặp người còn lại.
Điểm cần tránh là dùng con làm “người làm chứng” cho cuộc chiến của cha mẹ. Nếu muốn thay đổi người nuôi con, hãy chuẩn bị hồ sơ bằng sự kiện khách quan và phương án chăm sóc rõ ràng. Trẻ càng lớn càng cần được lắng nghe, nhưng cũng càng cần được bảo vệ khỏi áp lực phải chọn bên.
Cần lập hồ sơ giành quyền nuôi con?
LegalZone có thể giúp bạn rà chứng cứ, lập timeline chăm sóc con, chuẩn bị phương án cấp dưỡng và cách trình bày nguyện vọng của con mà không gây áp lực tâm lý cho trẻ.
Câu hỏi thường gặp
Con 8 tuổi nói muốn ở với mẹ thì bố có còn cơ hội nuôi con không?
Có thể vẫn còn, nếu bố chứng minh phương án sống với bố tốt hơn cho quyền lợi mọi mặt của con hoặc nguyện vọng của con chưa phản ánh đúng điều kiện thực tế. Tuy nhiên, ý kiến của con là yếu tố quan trọng và không nên xem nhẹ.
Con từ đủ 7 tuổi có bắt buộc phải ra Tòa không?
Tùy cách Tòa án lấy ý kiến trong từng vụ việc. Nguyên tắc là việc lấy ý kiến phải phù hợp tâm lý, độ tuổi và tránh gây áp lực cho trẻ. Cha mẹ không nên tự kéo con vào tranh cãi.
Người không trực tiếp nuôi con có mất quyền gặp con không?
Không. Người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền, nghĩa vụ thăm nom và cấp dưỡng, trừ trường hợp việc thăm nom bị lạm dụng hoặc gây ảnh hưởng xấu đến con thì có thể bị yêu cầu hạn chế theo quy định.
