LegalZone
Thủ tục hải quan giữa 2 doanh nghiệp chế xuất: hướng dẫn cập nhật 2026
Giao dịch giữa hai doanh nghiệp chế xuất phải được phân loại theo bản chất chuyển giao hàng hóa, không nên chỉ xử lý như giao dịch nội bộ hay giao nhận thông thường.
Mốc pháp lý cần kiểm tra
Tại thời điểm rà soát ngày 10/06/2026, bài viết được cập nhật theo Văn bản hợp nhất 54/VBHN-VPQH năm 2026 về Luật Hải quan, Nghị định 08/2015/NĐ-CP, Nghị định 59/2018/NĐ-CP và Nghị định 167/2025/NĐ-CP.
Với hồ sơ thủ tục hải quan, cần đọc cùng Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC và Thông tư 121/2025/TT-BTC, vì Thông tư 121/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/02/2026.
Nghị định 167/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/08/2025; Luật 90/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Vì vậy bài cũ chỉ dừng ở mốc 2015 hoặc 2018 không còn đủ an toàn để dùng trực tiếp.
Không phải mọi giao dịch giữa 2 doanh nghiệp chế xuất đều giống nhau
Hai doanh nghiệp chế xuất có thể mua bán hàng hóa, chuyển nguyên liệu, thuê gia công, cho mượn máy móc, gửi sửa chữa hoặc trả lại hàng. Mỗi trường hợp cần xác định rõ quyền sở hữu, mục đích chuyển hàng và nơi hàng hóa được quản lý.
Sai lầm phổ biến là coi giao dịch giữa hai doanh nghiệp chế xuất như một giao dịch nội địa đơn giản. Với hàng hóa thuộc khu vực quản lý hải quan, hồ sơ phải chứng minh được đường đi của hàng và lý do chuyển giao.
Cách phân loại trước khi làm hồ sơ
- Tách giao dịch mua bán khỏi giao dịch không mua bán như mượn, thuê, sửa chữa, gửi gia công hoặc trả hàng.
- Xác định hàng hóa là nguyên liệu, vật tư, máy móc, sản phẩm hoàn chỉnh, phế liệu hay hàng bị lỗi.
- Kiểm tra hợp đồng, phụ lục hợp đồng, chứng từ giao nhận, hóa đơn và chứng từ vận chuyển nội địa nếu hàng di chuyển trong lãnh thổ Việt Nam.
- Đối chiếu tờ khai với chứng từ kế toán kho để bảo đảm lượng nhập, xuất, tồn và báo cáo quyết toán không lệch.
Hồ sơ nên chuẩn bị
- Hợp đồng hoặc thỏa thuận chuyển giao hàng hóa giữa hai doanh nghiệp chế xuất.
- Hóa đơn, phiếu xuất kho, biên bản giao nhận, bảng kê hàng hóa và chứng từ vận chuyển.
- Tài liệu chứng minh mục đích giao dịch: mua bán, gia công, sửa chữa, cho mượn, trả hàng hoặc tiêu hủy.
- Tờ khai hải quan, kết quả phân luồng, thông tin địa điểm lưu kho và tài liệu liên quan đến kiểm tra chuyên ngành nếu có.
Khi nào nên rà soát kỹ hơn?
- Hàng hóa có giá trị lớn, rủi ro mã HS, rủi ro trị giá hoặc thuộc diện quản lý chuyên ngành.
- Hàng đi qua kho trung gian, bên vận chuyển thứ ba hoặc địa điểm không nằm trong khu vực doanh nghiệp chế xuất.
- Giao dịch liên quan đến máy móc, thiết bị đã miễn thuế, nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu hoặc hàng tồn lâu ngày.
- Doanh nghiệp đang chuẩn bị kiểm tra sau thông quan, thanh lý hợp đồng gia công hoặc báo cáo quyết toán.
Gửi câu hỏi cho LegalZone
Nếu doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ, mã loại hình, hợp đồng, chứng từ giao nhận, trị giá khai báo, rủi ro xử phạt hoặc quy trình nội bộ về thủ tục hải quan giữa hai doanh nghiệp chế xuất, hãy gửi tình huống qua fanpage LegalZone.
Tải văn bản pháp luật
Các văn bản dưới đây hỗ trợ tra cứu nhanh và tải về khi cần chuẩn bị hồ sơ.
Khung luật và nghị định hải quan
- Văn bản hợp nhất 54/VBHN-VPQH năm 2026 – Luật Hải quan (PDF)
- Luật 90/2025/QH15 sửa đổi một số luật, trong đó có Luật Hải quan (PDF)
- Nghị định 08/2015/NĐ-CP về thủ tục, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan (PDF)
- Nghị định 59/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 08/2015/NĐ-CP (PDF)
- Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 08/2015/NĐ-CP (PDF)
- Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC năm 2018 – Thông tư về thủ tục hải quan (PDF)
- Thông tư 121/2025/TT-BTC sửa đổi các thông tư về thủ tục hải quan (PDF)
Phụ lục thủ tục hải quan
- Phụ lục 1 kèm Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC (PDF)
- Phụ lục 2 kèm Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC (PDF)
- Phụ lục 3 kèm Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC (PDF)
- Phụ lục 4 kèm Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC (PDF)
- Phụ lục 5 kèm Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC (PDF)
- Phụ lục 6 kèm Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC (PDF)
- Phụ lục 7 kèm Văn bản hợp nhất 25/VBHN-BTC (PDF)
Câu hỏi thường gặp
Hai doanh nghiệp chế xuất mua bán với nhau có luôn phải mở tờ khai không?
Cần xác định bản chất giao dịch, loại hàng và đường đi của hàng hóa. Không nên kết luận chung nếu chưa xem hợp đồng, chứng từ giao nhận và mục đích chuyển hàng.
Giao hàng qua bên vận chuyển thứ ba có rủi ro không?
Có. Doanh nghiệp cần chứng minh tuyến vận chuyển, địa điểm giao nhận, seal/container và trách nhiệm của từng bên để tránh bị nghi ngờ sai thực tế hàng hóa.
Nên lưu hồ sơ trong bao lâu?
Doanh nghiệp nên lưu đầy đủ theo thời hạn pháp luật về hải quan, thuế và kế toán; với hồ sơ có rủi ro kiểm tra sau thông quan, nên tổ chức lưu trữ theo bộ giao dịch thay vì lưu rời từng chứng từ.
Bài viết đã được LegalZone rà soát và cập nhật theo bộ nguồn nội bộ ngày 10/06/2026. Nội dung có tính hướng dẫn chung; hồ sơ cụ thể cần đối chiếu loại hình xuất nhập khẩu, thời điểm mở tờ khai, mặt hàng, điều kiện giao hàng, hợp đồng, chứng từ thanh toán và kết quả phân luồng.
