LegalZone
Tóm tắt sự việc
Công an phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình đang phối hợp với cơ quan chức năng điều tra, làm rõ vụ việc một nam thanh niên vận chuyển bình rượu ngâm rắn hổ mang chúa.
Theo thông tin ban đầu, trong quá trình tuần tra bảo đảm an ninh trật tự, tổ công tác Công an phường Lê Hồ phát hiện một nam thanh niên điều khiển xe máy chở theo thùng xốp màu trắng có dấu hiệu bất thường.
Khi kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện bên trong thùng xốp có một bình thủy tinh lớn. Trong bình là một cá thể rắn đã chết, được ngâm trong dung dịch màu vàng.
Người điều khiển xe được xác định là Trương Văn Tính, sinh năm 2000, quê tỉnh Lào Cai, hiện tạm trú tại phường Đồng Văn, tỉnh Ninh Bình.
Làm việc với cơ quan chức năng, Tính khai nhận cá thể trong bình là rắn hổ mang chúa và bản thân đang vận chuyển thuê để lấy tiền công.
Sau đó, Công an phường Lê Hồ phối hợp với Hạt Kiểm lâm khu vực 4, tỉnh Ninh Bình tiến hành thẩm định. Kết quả xác định cá thể rắn trong bình là rắn hổ mang chúa, thuộc nhóm động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm.
Vụ việc hiện đang tiếp tục được xác minh, xử lý theo quy định pháp luật.
Rắn hổ mang chúa có phải là động vật nguy cấp, quý, hiếm không?
Rắn hổ mang chúa là loài động vật hoang dã đặc biệt nguy cấp, quý, hiếm. Theo danh mục quản lý động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, rắn hổ chúa có tên khoa học là Ophiophagus hannah và thuộc nhóm cần được bảo vệ nghiêm ngặt.
Điểm đáng chú ý trong vụ việc này là cá thể rắn đã chết và được ngâm trong bình rượu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là người vận chuyển đương nhiên không bị xử lý.
Pháp luật không chỉ cấm săn bắt, giết, nuôi, nhốt, mua bán trái phép động vật nguy cấp, quý, hiếm còn sống, mà còn điều chỉnh cả hành vi tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể hoặc sản phẩm của loài động vật đó.
Nói cách khác, việc một cá thể rắn hổ mang chúa đã bị ngâm rượu vẫn có thể là căn cứ để cơ quan chức năng xem xét trách nhiệm pháp lý nếu không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp.
Vận chuyển thuê rắn hổ mang chúa ngâm rượu có bị xử lý hình sự không?
Dưới góc độ pháp lý, hành vi vận chuyển bình rượu ngâm rắn hổ mang chúa có thể bị xem xét về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm theo Điều 244 Bộ luật Hình sự.
Theo quy định, người nào vận chuyển trái phép động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc thuộc danh mục động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB thì có thể bị xử lý hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Hành vi bị xem xét không chỉ là trực tiếp săn bắt hoặc giết hại động vật. Người vận chuyển thuê, người mua, người bán, người cất giữ, người trung gian giao nhận cũng đều có thể bị xem xét trách nhiệm nếu biết hoặc buộc phải biết tang vật là động vật nguy cấp, quý, hiếm nhưng vẫn thực hiện.
Trong vụ việc tại Ninh Bình, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục làm rõ nhiều vấn đề, trong đó có:
- Nguồn gốc cá thể rắn hổ mang chúa;
- Người thuê vận chuyển là ai;
- Mục đích vận chuyển để sử dụng, mua bán hay giao cho người khác;
- Người vận chuyển có biết đây là rắn hổ mang chúa hay không;
- Có hay không đường dây mua bán, tàng trữ động vật hoang dã trái phép.
Kết quả điều tra sẽ là căn cứ để xác định vụ việc bị xử phạt hành chính hay bị xử lý hình sự.
Mức phạt đối với hành vi vận chuyển động vật nguy cấp, quý, hiếm
Theo Điều 244 Bộ luật Hình sự, người vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Khung hình phạt cơ bản có thể là phạt tiền từ 1 tỷ đồng đến 4 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.
Nếu vụ việc có các tình tiết tăng nặng như phạm tội có tổ chức, vận chuyển qua biên giới, tái phạm nguy hiểm, số lượng lớn hoặc thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, mức phạt tù có thể cao hơn.
Ở khung nặng nhất, người phạm tội có thể bị phạt tù đến 15 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung, cấm hành nghề hoặc cấm làm công việc nhất định.
Đối với pháp nhân thương mại, nếu có hành vi phạm tội liên quan đến động vật nguy cấp, quý, hiếm, pháp nhân cũng có thể bị xử phạt rất nặng, bao gồm phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn trong một số trường hợp.
“Chỉ vận chuyển thuê” có được coi là không có lỗi không?
Một điểm nhiều người dễ nhầm là cho rằng chỉ vận chuyển thuê thì không phải chịu trách nhiệm.
Thực tế, việc “chỉ chở thuê”, “chỉ cầm hộ”, “chỉ nhận giao hộ” không tự động loại trừ trách nhiệm pháp lý.
Cơ quan chức năng sẽ đánh giá người vận chuyển có biết hoặc có căn cứ để biết hàng hóa mình vận chuyển là động vật nguy cấp, quý, hiếm hay không.
Ví dụ, nếu người vận chuyển nhìn thấy rõ bình rượu có cá thể rắn lớn bên trong, biết đó là rắn hổ mang chúa, hoặc được thuê với mức tiền công bất thường, đi giao nhận theo cách lén lút, né tránh kiểm tra, thì đây có thể là căn cứ để xem xét yếu tố lỗi.
Ngược lại, nếu người vận chuyển hoàn toàn không biết, không được thông báo, không có điều kiện nhận biết tang vật là động vật nguy cấp, quý, hiếm, cơ quan điều tra sẽ phải đánh giá cụ thể dựa trên tài liệu, lời khai và chứng cứ khách quan.
Người dân có được mua rượu ngâm rắn hổ mang chúa để sử dụng không?
Người dân cần đặc biệt thận trọng với các loại rượu ngâm động vật hoang dã, nhất là rắn hổ mang chúa, hổ, gấu, tê tê, kỳ đà, rùa quý hiếm hoặc các loài thuộc danh mục bảo vệ.
Việc mua, bán, tàng trữ, vận chuyển các sản phẩm từ động vật nguy cấp, quý, hiếm mà không có nguồn gốc hợp pháp có thể dẫn đến rủi ro pháp lý rất lớn.
Không ít trường hợp người mua cho rằng “mua về ngâm rượu uống”, “mua làm quà”, “mua để trưng bày” là việc cá nhân nên không sao. Tuy nhiên, nếu tang vật thuộc loài được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt, hành vi tàng trữ hoặc mua bán trái phép vẫn có thể bị xử lý.
Do đó, người dân không nên mua, bán, vận chuyển hoặc sử dụng rượu ngâm động vật hoang dã không rõ nguồn gốc. Việc tiêu thụ các sản phẩm này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật mà còn góp phần thúc đẩy hoạt động săn bắt, buôn bán động vật hoang dã trái phép.
Góc nhìn của Legalzone
Vụ việc nam thanh niên vận chuyển bình rượu ngâm rắn hổ mang chúa tại Ninh Bình là lời cảnh báo rõ ràng: động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm không phải là “đặc sản”, “quà biếu” hay “rượu thuốc” có thể tùy tiện mua bán, vận chuyển.
Trong các vụ việc liên quan đến động vật nguy cấp, quý, hiếm, cơ quan chức năng thường không chỉ dừng lại ở người trực tiếp cầm, giữ hoặc vận chuyển tang vật. Quá trình điều tra có thể mở rộng để làm rõ người đặt hàng, người bán, người mua, người trung gian và đường dây phía sau.
Vì vậy, người dân cần hiểu rằng chỉ một lần nhận vận chuyển thuê bình rượu ngâm động vật hoang dã cũng có thể kéo theo trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng.
Nếu không rõ nguồn gốc hàng hóa, đặc biệt là hàng hóa có dấu hiệu liên quan đến động vật hoang dã, người dân nên từ chối vận chuyển, giao nhận hoặc mua bán. Trong trường hợp phát hiện hành vi nghi vấn, cần thông báo cho cơ quan công an hoặc kiểm lâm gần nhất để được xử lý theo quy định.
