LegalZoneBồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự 2015: các điều cần biết
Bộ luật Dân sự 2015 là nền tảng chính để giải quyết yêu cầu bồi thường thiệt hại dân sự. Tùy vụ việc, trách nhiệm có thể phát sinh từ xâm phạm ngoài hợp đồng, vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng hoặc các trường hợp luật chuyên ngành quy định.
Nhóm quy định quan trọng
- Điều 584: căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
- Điều 585: nguyên tắc bồi thường thiệt hại.
- Điều 586: năng lực chịu trách nhiệm bồi thường của cá nhân.
- Điều 587: bồi thường thiệt hại do nhiều người cùng gây ra.
- Điều 588: thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại.
- Điều 589 đến Điều 592: thiệt hại do tài sản, sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm.
Điểm cần phân biệt
Bồi thường ngoài hợp đồng thường dựa trên hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác. Bồi thường trong hợp đồng lại gắn với việc một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết. Cách chứng minh thiệt hại, căn cứ trách nhiệm và phạm vi yêu cầu có thể khác nhau.
Thời hiệu yêu cầu
Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại theo Bộ luật Dân sự là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Nếu để quá lâu, bên bị thiệt hại có thể gặp rủi ro khi khởi kiện.
Checklist chứng cứ trước khi yêu cầu bồi thường
- Tài liệu xác định sự kiện gây thiệt hại: biên bản, hình ảnh, video, tin nhắn, nhân chứng hoặc kết luận cơ quan có thẩm quyền.
- Tài liệu chứng minh thiệt hại: hóa đơn, chứng từ, báo giá sửa chữa, hồ sơ y tế, hợp đồng bị ảnh hưởng.
- Tài liệu chứng minh thu nhập bị mất hoặc giảm sút, chi phí ngăn chặn và khắc phục thiệt hại.
- Văn bản yêu cầu bồi thường đã gửi và phản hồi của bên bị yêu cầu, nếu có.
Tải văn bản pháp luật liên quan
Các văn bản dưới đây hỗ trợ tra cứu nhanh và tải về khi cần chuẩn bị hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Bồi thường thiệt hại theo BLDS 2015 có cần chứng minh lỗi không?
Nhiều trường hợp cần xem xét lỗi, nhưng có trường hợp luật quy định trách nhiệm bồi thường dù không có lỗi. Vì vậy phải xác định đúng loại quan hệ và căn cứ trách nhiệm.
Thời hiệu yêu cầu bồi thường là bao lâu?
Theo Bộ luật Dân sự, thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm kể từ ngày biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
Khuyến nghị thực hiện
Trước khi khởi kiện hoặc thương lượng, nên xác định rõ yêu cầu thuộc bồi thường trong hợp đồng hay ngoài hợp đồng, vì đây là điểm quyết định căn cứ pháp lý và chứng cứ cần chuẩn bị.
Bài viết đã được LegalZone rà soát theo văn bản pháp luật đang áp dụng và có thể cần đối chiếu thêm hồ sơ, chứng cứ cụ thể trước khi yêu cầu bồi thường, thương lượng hoặc khởi kiện.
