LegalZone
Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng: căn cứ yêu cầu và cách tính
Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng phát sinh khi một bên vi phạm nghĩa vụ đã cam kết và gây thiệt hại cho bên còn lại. Không nên chỉ căn cứ vào cảm nhận “bị thiệt”; cần chỉ ra điều khoản bị vi phạm, hậu quả tài chính và chứng cứ chứng minh.
Căn cứ yêu cầu
- Hợp đồng có hiệu lực và xác định được nghĩa vụ của bên vi phạm.
- Có hành vi không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ nghĩa vụ.
- Có thiệt hại thực tế hoặc khoản lợi đáng lẽ được hưởng bị mất.
- Có quan hệ nhân quả giữa vi phạm hợp đồng và thiệt hại.
Các khoản thường yêu cầu
Bên bị vi phạm có thể yêu cầu chi phí hợp lý để khắc phục thiệt hại, khoản thu nhập hoặc lợi nhuận bị mất, thiệt hại do chậm bàn giao, chậm thanh toán, hàng hóa/dịch vụ không đạt yêu cầu hoặc chi phí thuê bên thứ ba thay thế.
Lưu ý về nghĩa vụ hạn chế thiệt hại
Bên bị vi phạm cần thực hiện biện pháp hợp lý để hạn chế thiệt hại. Nếu để thiệt hại tăng lên do không xử lý kịp thời, phần thiệt hại tăng thêm có thể không được chấp nhận toàn bộ.
Checklist chứng cứ cho tranh chấp hợp đồng
- Hợp đồng, phụ lục, báo giá, đơn đặt hàng hoặc tài liệu giao dịch tương đương.
- Biên bản nghiệm thu, bàn giao, thông báo vi phạm, email hoặc tin nhắn xác nhận tiến độ.
- Hóa đơn, chứng từ thanh toán, chi phí khắc phục, chi phí thuê bên thứ ba thay thế.
- Tài liệu chứng minh khoản lợi bị mất hoặc doanh thu/lợi nhuận bị giảm do vi phạm hợp đồng.
Nếu hợp đồng có nhiều giai đoạn thực hiện, cần xác định vi phạm xảy ra ở giai đoạn nào và thiệt hại phát sinh từ giai đoạn đó. Việc này giúp tránh yêu cầu bồi thường vượt quá phạm vi vi phạm hoặc yêu cầu cả những khoản lẽ ra có thể hạn chế được bằng biện pháp hợp lý.
Tải văn bản pháp luật liên quan
Các văn bản dưới đây hỗ trợ tra cứu nhanh và tải về khi cần chuẩn bị hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng không ghi bồi thường thì có được yêu cầu không?
Có thể, nếu chứng minh được vi phạm nghĩa vụ, thiệt hại và quan hệ nhân quả. Tuy nhiên điều khoản hợp đồng rõ ràng sẽ giúp yêu cầu dễ chứng minh hơn.
Có được yêu cầu lợi nhuận bị mất không?
Có thể yêu cầu nếu chứng minh khoản lợi đáng lẽ được hưởng và việc mất lợi nhuận có quan hệ trực tiếp với hành vi vi phạm hợp đồng.
Khuyến nghị thực hiện
Nên kiểm tra hợp đồng trước khi gửi yêu cầu: điều khoản nghĩa vụ, thời hạn, phạt vi phạm, bồi thường, giới hạn trách nhiệm, thông báo vi phạm và phương thức giải quyết tranh chấp.
Bài viết đã được LegalZone rà soát theo văn bản pháp luật đang áp dụng và có thể cần đối chiếu thêm hồ sơ, chứng cứ cụ thể trước khi yêu cầu bồi thường, thương lượng hoặc khởi kiện.
