LegalZone
Bị phát hiện lái xe có chất ma túy: quyền giải trình và rủi ro pháp lý
Khi bị kiểm tra và lập biên bản về chất ma túy, người điều khiển phương tiện cần hiểu rõ hành vi bị ghi nhận, mức xử phạt, quyền giải trình và nguy cơ hình sự nếu có tai nạn.
Mốc pháp lý cần kiểm tra
Tại thời điểm rà soát ngày 09/06/2026, hành vi điều khiển phương tiện khi trong cơ thể có chất ma túy cần đối chiếu Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 và Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đều được áp dụng từ ngày 01/01/2025.
Với ô tô, Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định khung phạt tiền 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi điều khiển xe trên đường mà trong cơ thể có chất ma túy hoặc chất kích thích khác mà pháp luật cấm sử dụng; hình thức bổ sung tương ứng là tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.
Với mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự, khung phạt tiền tương ứng là 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng; hình thức bổ sung tương ứng cũng là tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.
Trách nhiệm hình sự không phát sinh chỉ vì có kết quả dương tính. Cần xem hậu quả, lỗi, quan hệ nhân quả, tình trạng sử dụng chất cấm và các yếu tố cấu thành theo Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH và thủ tục xử lý theo Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH.
Không nên xem đây là lỗi giao thông thông thường
Hành vi lái xe khi trong cơ thể có chất ma túy bị pháp luật xếp vào nhóm nguy hiểm cao. Vì vậy, mức phạt hành chính đã rất nặng ngay cả khi chưa có tai nạn; nếu có hậu quả, rủi ro hình sự có thể phát sinh.
Người bị kiểm tra cần bình tĩnh làm rõ loại xét nghiệm, thời điểm kiểm tra, người thực hiện, mẫu kiểm tra, biên bản và căn cứ xác định chất bị cấm. Các chi tiết này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền giải trình và khiếu nại.
Những câu hỏi cần tự kiểm tra trong hồ sơ
- Biên bản ghi đúng loại phương tiện, người điều khiển, thời gian, địa điểm và hành vi vi phạm hay chưa.
- Kết quả kiểm tra có thể hiện rõ chất ma túy hoặc chất kích thích bị cấm, phương pháp kiểm tra và người thực hiện hay không.
- Có quyết định tạm giữ giấy phép lái xe, phương tiện hoặc giấy tờ khác không; thời hạn và căn cứ tạm giữ được ghi thế nào.
- Nếu có tai nạn, hồ sơ đã có giám định thương tích, định giá tài sản, sơ đồ hiện trường và lời khai nhân chứng hay chưa.
Quyền giải trình và khiếu nại
Người bị lập biên bản có quyền trình bày ý kiến, cung cấp tài liệu, chứng cứ và thực hiện quyền khiếu nại nếu cho rằng việc xử lý không đúng. Tuy nhiên, việc khiếu nại cần tập trung vào căn cứ cụ thể như sai người, sai phương tiện, sai quy trình kiểm tra, sai hành vi hoặc sai mức áp dụng.
Những việc không nên làm
- Không bỏ đi khi đang làm việc với người thi hành công vụ hoặc từ chối ký biên bản mà không ghi rõ lý do.
- Không tự ý sửa, xóa dữ liệu hành trình, camera hoặc tin nhắn liên quan đến thời điểm điều khiển xe.
- Không thỏa thuận riêng với người bị nạn nếu vụ việc đã có dấu hiệu hình sự mà không lập chứng từ rõ ràng.
- Không chỉ dựa vào tin đồn về “trừ điểm” mà bỏ qua nguy cơ tước giấy phép lái xe 22 tháng đến 24 tháng.
Gửi câu hỏi cho LegalZone
Nếu bạn cần rà soát vụ việc về xử lý khi bị phát hiện lái xe có chất ma túy, hãy gửi biên bản vi phạm, kết quả kiểm tra, giấy phép lái xe, quyết định tạm giữ, hồ sơ tai nạn nếu có và câu hỏi cụ thể qua fanpage LegalZone.
Tải văn bản pháp luật
Các văn bản dưới đây hỗ trợ tra cứu nhanh và tải về khi cần chuẩn bị hồ sơ.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15, phần 1 (PDF)
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15, phần 2 (PDF)
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt giao thông đường bộ, phần 1 (PDF)
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt giao thông đường bộ, phần 2 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Hình sự – phần 1 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Hình sự – phần 2 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Hình sự – phần 3 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Hình sự – phần 4 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự – phần 1 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự – phần 2 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự – phần 3 (PDF)
Câu hỏi thường gặp
Từ chối kiểm tra chất ma túy có nhẹ hơn không?
Không. Không chấp hành yêu cầu kiểm tra chất ma túy hoặc chất kích thích bị cấm cũng là hành vi bị xử phạt nặng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Có được ghi ý kiến vào biên bản không?
Có. Nếu không đồng ý với nội dung biên bản hoặc quy trình kiểm tra, nên yêu cầu ghi nhận ý kiến cụ thể trước khi ký.
Khi nào nên nhờ luật sư?
Nên nhờ luật sư sớm nếu có tai nạn, có người bị thương, bị tạm giữ phương tiện hoặc có dấu hiệu chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra.
Bài viết đã được LegalZone rà soát và cập nhật theo bộ nguồn nội bộ ngày 09/06/2026. Nội dung có tính hướng dẫn chung; vụ việc cụ thể cần đối chiếu loại phương tiện, biên bản, kết quả kiểm tra, hậu quả tai nạn và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
