Thông tư 32/2026/TT-BKHCN: hạn chế quản lý doanh nghiệp sau khi thôi chức

Thông tư 32/2026/TT-BKHCN không phải là một lệnh cấm chung đối với mọi người sau khi nghỉ việc. Văn bản này khoanh đúng nhóm người có chức vụ, quyền hạn trong khu vực nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời xác định lĩnh vực và thời hạn họ không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp hoặc hợp tác xã trong lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý.

Điểm cần đọc kỹ là mối liên hệ giữa ba yếu tố: chức vụ/quyền hạn trước đây, lĩnh vực từng quản lý và thời hạn sau khi thôi giữ chức vụ, quyền hạn. Nếu chỉ nhìn tiêu đề văn bản rồi hiểu thành “cứ thôi chức là không được làm doanh nghiệp” thì sẽ áp dụng sai.

Thông tư 32/2026/TT-BKHCN điều chỉnh việc gì?

Điều 1 của Thông tư xác định phạm vi là danh mục lĩnh vực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ và thời hạn hạn chế sau khi người có chức vụ, quyền hạn thôi giữ chức vụ, quyền hạn. Hành vi bị hạn chế không chỉ là “thành lập doanh nghiệp”, mà còn gồm giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh và hợp tác xã.

Điều 3 giải thích người thôi giữ chức vụ, quyền hạn bao gồm người được giải quyết thôi việc, nghỉ hưu, bị kỷ luật bằng hình thức buộc thôi việc hoặc chuyển ra khỏi cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước. Vì vậy, khi kiểm tra một trường hợp cụ thể, cần xem quyết định nhân sự và nhiệm vụ thực tế trước khi thôi chức, không chỉ xem tên chức danh.

Đối tượng áp dụng và trường hợp không thuộc phạm vi

• Áp dụng đối với người có chức vụ, quyền hạn sau khi thôi giữ chức vụ, quyền hạn thuộc cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước trong phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Áp dụng cả với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, vì doanh nghiệp/hợp tác xã khi mời nhân sự quản lý cũng phải kiểm tra giới hạn này để tránh xung đột lợi ích.
• Không thuộc đối tượng áp dụng đối với viên chức thuộc tổ chức khoa học và công nghệ công lập được tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp theo quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, sau khi thôi giữ chức vụ, quyền hạn vẫn tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp mà trước đây mình quản lý.

15 lĩnh vực cần kiểm tra trước khi nhận vị trí quản lý

Điều 4 liệt kê 15 nhóm lĩnh vực. Nhóm 1 đến 6 gồm nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân. Nhóm 7 đến 14 gồm bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghiệp công nghệ số, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, giao dịch điện tử, trí tuệ nhân tạo và quản lý doanh nghiệp nhà nước do Bộ Khoa học và Công nghệ làm đại diện chủ sở hữu.

Khoản 15 Điều 4 là điểm dễ bị bỏ sót: nếu người thôi giữ chức vụ từng trực tiếp nghiên cứu, xây dựng, thẩm định hoặc phê duyệt chương trình, nhiệm vụ, đề án, dự án thuộc các lĩnh vực trên thì cũng phải kiểm tra giới hạn, dù tên lĩnh vực không xuất hiện trực tiếp trong quyết định nhân sự.

Thời hạn không được thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp

Cách rà soát khi doanh nghiệp mời người từng giữ chức vụ

Doanh nghiệp không nên chỉ hỏi “anh/chị đã nghỉ hưu hay thôi việc chưa”. Câu hỏi đúng là: người đó từng quản lý lĩnh vực nào, từng tham gia thẩm định/phê duyệt chương trình hoặc dự án nào, ngày thôi chức vụ/quyền hạn là ngày nào và vị trí dự kiến tại doanh nghiệp có thuộc lĩnh vực trước đây người đó quản lý hay không.

1. Bước 1: đối chiếu quyết định thôi chức vụ, thôi quyền hạn, nghỉ hưu, thôi việc hoặc chuyển công tác.
2. Bước 2: xác định lĩnh vực, chương trình, nhiệm vụ, đề án, dự án mà người đó từng quản lý hoặc tham gia thẩm định/phê duyệt.
3. Bước 3: so sánh vị trí dự kiến tại doanh nghiệp/hợp tác xã với danh mục tại Điều 4.
4. Bước 4: tính thời hạn 06, 12, 24 tháng hoặc thời hạn đến khi chương trình/dự án kết thúc theo Điều 5.

Hiệu lực và văn bản bị bãi bỏ

Thông tư 32/2026/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 01/08/2026. Từ ngày này, Thông tư 09/2024/TT-BTTTT ngày 30/08/2024 của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông bị bãi bỏ. Đây là chi tiết quan trọng vì phạm vi quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, viễn thông, chuyển đổi số đã thay đổi theo cơ cấu mới.

Việc nên làm ngay

1. Cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ nên lưu thông tin lĩnh vực/nhiệm vụ/dự án mà từng cá nhân phụ trách khi ban hành quyết định thôi chức vụ, nghỉ hưu, chuyển công tác hoặc buộc thôi việc.
2. Doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, sở hữu trí tuệ, viễn thông, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo nên bổ sung bước kiểm tra hạn chế sau thôi chức vào quy trình bổ nhiệm người quản lý.
3. Hồ sơ tuyển dụng/bổ nhiệm nên lưu căn cứ xác định người được mời không thuộc thời hạn hạn chế, hoặc đã hết thời hạn hạn chế theo Điều 5.
4. Nếu vị trí dự kiến liên quan đến chương trình, nhiệm vụ, đề án, dự án cụ thể, cần kiểm tra dự án đó đã thực hiện xong hay chưa trước khi kết luận được tham gia quản lý.

LegalZone đã lưu toàn văn và file DOCX tại trang Thông tư 32/2026/TT-BKHCN để đối chiếu khi lập hồ sơ hoặc viện dẫn trong tư vấn.