LegalZone
Những lý do cần thay đổi Thư ký Tòa án trong tố tụng hình sự
Thư ký Tòa án là người tiến hành tố tụng, vì vậy pháp luật đặt ra các trường hợp phải từ chối hoặc bị thay đổi để bảo đảm khách quan. Yêu cầu thay đổi cần nêu đúng căn cứ và gửi đúng thời điểm.
Mốc pháp lý cần kiểm tra
Tính đến ngày 09/06/2026, nhóm bài tố tụng hình sự này được rà soát theo Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự và Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Hình sự.
Nhiều điểm trong Bộ luật Tố tụng hình sự đã được hợp nhất sau Luật số 99/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Vì vậy không nên dùng nguyên mẫu bài cũ năm 2015-2018 mà không kiểm tra lại thẩm quyền, thời hạn và biểu mẫu.
Đối với biểu mẫu tố tụng, cần phân biệt mẫu để tham khảo cách trình bày với quyết định thực tế do cơ quan có thẩm quyền ban hành trong từng vụ án.
Khi nào Thư ký Tòa án phải từ chối hoặc bị thay đổi?
Thư ký Tòa án phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định về không vô tư, khách quan hoặc đã tham gia vụ án với tư cách tố tụng khác. Việc yêu cầu thay đổi phải nêu rõ căn cứ, không chỉ dựa trên cảm giác không hài lòng.
| Căn cứ | Cách hiểu thực tế |
|---|---|
| Thuộc trường hợp phải từ chối theo Điều 49 BLTTHS | Có yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự vô tư, khách quan trong quá trình tố tụng. |
| Đã tiến hành tố tụng vụ án đó với tư cách khác | Ví dụ từng là Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Thẩm phán, Hội thẩm, Thẩm tra viên hoặc Thư ký trong cùng vụ án. |
| Trước khi mở phiên tòa | Chánh án hoặc Phó Chánh án Tòa án được phân công giải quyết vụ án quyết định việc thay đổi. |
| Tại phiên tòa | Hội đồng xét xử quyết định; nếu phải thay đổi thì phiên tòa bị tạm ngừng. |
Yêu cầu thay đổi nên có gì?
- Thông tin vụ án, Tòa án, phiên tòa và Thư ký Tòa án bị yêu cầu thay đổi.
- Căn cứ cụ thể, tài liệu chứng minh hoặc tình tiết cho thấy thuộc trường hợp phải thay đổi.
- Yêu cầu rõ ràng: thay đổi trước phiên tòa hoặc đề nghị Hội đồng xét xử xem xét tại phiên tòa.
- Chữ ký, ngày tháng và tài liệu kèm theo nếu nộp bằng văn bản.
Checklist hồ sơ nên chuẩn bị
- Bản án, quyết định hoặc thông báo tố tụng mới nhất đang có hiệu lực trong vụ án.
- Giấy tờ nhân thân của bị can, bị cáo, người bị kết án, bị hại, đương sự hoặc người đại diện.
- Tài liệu chứng minh mốc thời gian: ngày tuyên án, ngày nhận quyết định, ngày thụ lý, ngày gửi kháng cáo/kháng nghị hoặc ngày phát hiện tình tiết mới.
- Chứng cứ, tài liệu, đồ vật bổ sung và biên nhận nộp tài liệu nếu đã gửi cho cơ quan tiến hành tố tụng.
- Thông tin người bào chữa, luật sư, trợ giúp viên pháp lý hoặc người đại diện nếu cần làm thủ tục đăng ký bào chữa.
Lỗi thường gặp khi tự xử lý
- Nhầm giữa thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm nên dùng sai thời hạn hoặc sai cơ quan nhận hồ sơ.
- Chỉ dựa vào mẫu văn bản trên mạng mà không kiểm tra điều luật, thẩm quyền ký và tình trạng vụ án cụ thể.
- Nộp tài liệu nhưng không giữ biên nhận, không ghi rõ yêu cầu hoặc không theo dõi thời hạn trả lời.
- Sử dụng thuật ngữ cũ như giấy chứng nhận người bào chữa trong khi thủ tục hiện hành là đăng ký bào chữa.
- Tự kết luận có lợi hoặc bất lợi mà chưa kiểm tra toàn bộ hồ sơ, chứng cứ buộc tội, chứng cứ gỡ tội và căn cứ tố tụng.
Cần rà soát thay đổi Thư ký Tòa án?
Hãy gửi bản án, quyết định tố tụng, giấy triệu tập, thông báo thụ lý, tài liệu chứng cứ và câu hỏi cụ thể để LegalZone kiểm tra hướng xử lý phù hợp.
Tải văn bản pháp luật
Các file dưới đây đã được LegalZone lưu trên hệ thống nội bộ. Khi bấm vào tên văn bản, trình duyệt sẽ tải PDF từ LegalZone và giúp người đọc thao tác thuận tiện trên trang.
- Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự – phần 1 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự – phần 2 (PDF)
- Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự – phần 3 (PDF)
- Mẫu số 03-HS – Thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký trước khi mở phiên tòa (PDF)
Câu hỏi thường gặp về thay đổi Thư ký Tòa án
Bài viết có dẫn người đọc sang website văn bản pháp luật khác không?
Không. LegalZone đã lưu PDF văn bản trên hệ thống nội bộ; người đọc bấm vào tên văn bản sẽ tải file từ LegalZone.
Có thể dùng ngay mẫu tải về để nộp không?
Không nên dùng máy móc. Mẫu chỉ là khung tham khảo; nội dung, thẩm quyền ký, căn cứ pháp luật và tài liệu kèm theo phải khớp với hồ sơ cụ thể.
Từ ngày 09/06/2026 cần kiểm tra văn bản nào?
Nên đối chiếu Văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH về Bộ luật Tố tụng hình sự, Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH về Bộ luật Hình sự và biểu mẫu tố tụng tương ứng nếu bài có phần mẫu.
LegalZone có thể rà soát hồ sơ cụ thể không?
Có. Bạn nên gửi bản chụp hồ sơ, mốc thời gian và câu hỏi chính để được kiểm tra hướng xử lý trước khi nộp đơn hoặc văn bản tố tụng.
Yêu cầu thay đổi Thư ký tại phiên tòa có làm hoãn phiên tòa không?
Nếu Hội đồng xét xử chấp nhận và phải thay đổi Thư ký tại phiên tòa thì phiên tòa bị tạm ngừng theo quy định.
Bài viết đã được LegalZone rà soát và cập nhật theo bộ văn bản nội bộ ngày 09/06/2026. Nội dung có tính hướng dẫn chung; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ, thời điểm văn bản có hiệu lực, giai đoạn tố tụng, thẩm quyền cơ quan đang xử lý và văn bản áp dụng tại thời điểm giải quyết.
