LegalZone
Thông tư 23/2026/TT-NHNN sửa cùng lúc nhiều lớp quy định về quản lý ngoại hối đối với tổ chức không phải là tổ chức tín dụng. Trọng tâm của văn bản không chỉ là đổi tên cơ quan hay thay biểu mẫu, mà là chuẩn hóa lại hồ sơ, hợp đồng, báo cáo, cấp giấy chứng nhận và thu hồi giấy chứng nhận đối với hai nhóm nghiệp vụ: đại lý đổi ngoại tệ và đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới.
Văn bản có hiệu lực từ ngày 10/06/2026. Nếu tổ chức đã nộp hồ sơ thủ tục hành chính trước ngày này thì Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực tiếp tục xem xét theo quy định có hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ.
| Số, ký hiệu | 23/2026/TT-NHNN |
|---|---|
| Cơ quan ban hành | NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM |
| Ngày ban hành | 10/06/2026 |
| Ngày hiệu lực | 10/06/2026 |
| Nhóm cần rà soát | Tổ chức tín dụng ủy quyền; tổ chức kinh tế làm đại lý đổi ngoại tệ hoặc đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới; Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực; cá nhân có thủ tục mang tiền của nước có chung biên giới vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam. |
Đừng nhầm hai nhóm nghiệp vụ trong Thông tư 23
Chương I sửa Quyết định 21/2008/QĐ-NHNN về đại lý đổi ngoại tệ. Chương II sửa Thông tư 04/2023/TT-NHNN về đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới. Chương III sửa Thông tư 07/2001/TT-NHNN về việc mang tiền của nước có chung biên giới vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam. Vì vậy khi áp dụng phải tách đúng nghiệp vụ, không dùng biểu mẫu đại lý đổi tiền biên giới cho hồ sơ đại lý đổi ngoại tệ thông thường.
Đại lý đổi ngoại tệ: hồ sơ và vận hành bị siết rõ hơn
Đối với hồ sơ chấp thuận đăng ký đại lý đổi ngoại tệ, Thông tư yêu cầu đơn theo mẫu, hợp đồng ủy quyền, quy trình nghiệp vụ đổi ngoại tệ và báo cáo về việc trang bị bảng thông báo tỷ giá, bảng hiệu tại nơi giao dịch. Hợp đồng ủy quyền phải có các nội dung tối thiểu như tên, địa chỉ các bên, địa điểm đại lý, nguyên tắc mua/bán ngoại tệ tiền mặt tại khu cách ly cửa khẩu quốc tế, tỷ giá bán lại cho tổ chức tín dụng ủy quyền, hoa hồng đại lý nếu có, quyền nghĩa vụ của các bên và thỏa thuận về mức tồn quỹ.
- Đại lý phải niêm yết, thông báo công khai tỷ giá và thực hiện giao dịch đúng tỷ giá đã niêm yết.
- Đại lý phải ghi chép hóa đơn, cập nhật số liệu, sổ sách kế toán và giao một liên hóa đơn cho khách hàng khi đổi ngoại tệ.
- Quy trình nghiệp vụ phải bao gồm nhận biết khách hàng và xử lý giao dịch đáng ngờ theo pháp luật phòng, chống rửa tiền.
- Khi phát hiện ngoại tệ giả hoặc ngoại tệ không còn giá trị lưu hành, đại lý phải lập biên bản, tạm giữ và thông báo cơ quan có trách nhiệm để xử lý.
Tổ chức tín dụng ủy quyền phải kiểm soát đại lý thế nào?
Tổ chức tín dụng ủy quyền phải đặt ra tiêu chí lựa chọn đại lý, tổ chức đào tạo nhận biết ngoại tệ thật giả, cách ghi hóa đơn, ghi sổ, nhận biết hành vi/giao dịch đáng ngờ, đồng thời có thể cung cấp phần mềm quản lý hoạt động đổi ngoại tệ. Thông tư cũng nhấn mạnh việc kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với đại lý. Nếu thanh lý hợp đồng đại lý đổi ngoại tệ, trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày thanh lý hợp đồng, tổ chức tín dụng phải thông báo bằng văn bản cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực để thu hồi giấy chứng nhận liên quan và chấm dứt hoạt động đại lý.
Đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới: hồ sơ cần chuẩn hóa
Thông tư bổ sung định nghĩa và nguyên tắc hồ sơ cho hoạt động đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới. Tiền của nước có chung biên giới được nêu gồm Nhân dân tệ Trung Quốc, Kíp Lào và Riel Campuchia; tiền của nước nào chỉ được đổi tại khu vực biên giới đất liền hoặc khu kinh tế cửa khẩu tiếp giáp với nước đó.
Hồ sơ cấp, cấp lại, điều chỉnh, gia hạn giấy chứng nhận có thể nộp trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Tài liệu trong hồ sơ giấy phải là bản gốc, bản chính, bản sao từ sổ gốc, bản sao chứng thực hoặc bản sao có xác nhận theo từng loại tài liệu; hồ sơ gốc bằng tiếng nước ngoài phải dịch ra tiếng Việt theo yêu cầu của Thông tư.
Mốc thời hạn cần đưa vào checklist
| Mốc | Nội dung cần nhớ |
|---|---|
| 03 ngày làm việc | Thời hạn kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của hồ sơ cấp/cấp lại/điều chỉnh/gia hạn giấy chứng nhận đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới. |
| 07 ngày làm việc | Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực có văn bản yêu cầu tổ chức kinh tế bổ sung hồ sơ. |
| 15 ngày làm việc | Kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực xem xét cấp/cấp lại giấy chứng nhận hoặc giấy chứng nhận điều chỉnh/gia hạn; nếu từ chối phải nêu rõ lý do. |
| 30 ngày | Sau khi hoàn thành thủ tục tổ chức lại doanh nghiệp hoặc thay đổi tên/địa chỉ, tổ chức kinh tế phải làm thủ tục cấp lại hoặc điều chỉnh giấy chứng nhận. |
| Tối thiểu 30 ngày trước ngày hết hạn | Tổ chức kinh tế đề nghị gia hạn giấy chứng nhận phải nộp hồ sơ trước mốc này. |
| Tối đa 05 năm | Thời hạn hiệu lực của giấy chứng nhận phù hợp với thời hạn hợp đồng đại lý đổi tiền biên giới nhưng tối đa không quá 05 năm kể từ ngày cấp. |
Cấp lại, điều chỉnh, gia hạn và thu hồi giấy chứng nhận
Giấy chứng nhận chỉ cấp cho tổ chức kinh tế, không cấp cho chi nhánh của tổ chức kinh tế. Tổ chức kinh tế phải làm thủ tục cấp lại khi giấy chứng nhận mất, hư hỏng hoặc khi tổ chức lại doanh nghiệp. Trường hợp thay đổi tên, địa chỉ, nơi đặt đại lý, tăng số lượng đại lý hoặc tăng mức tồn quỹ thì phải làm thủ tục điều chỉnh.
Giấy chứng nhận có thể bị thu hồi nếu tổ chức không hoạt động sau 12 tháng kể từ ngày được cấp, ngừng hoạt động hoặc không phát sinh doanh số trong 12 tháng liên tục, tự đề nghị chấm dứt hoạt động, hoặc thuộc trường hợp thu hồi theo pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi có hiệu lực, tổ chức kinh tế phải chấm dứt hoạt động và nộp lại bản gốc giấy chứng nhận.
Báo cáo định kỳ: phân biệt mốc 05/15 và 01/10
- Đại lý đổi ngoại tệ theo Quyết định 21/2008/QĐ-NHNN: tổ chức làm đại lý báo cáo hằng quý trước ngày 05 tháng đầu quý sau; Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực tổng hợp báo cáo trước ngày 15 tháng đầu quý sau.
- Đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới theo Thông tư 04/2023/TT-NHNN: tổ chức kinh tế làm đại lý báo cáo hằng quý trước ngày 01 tháng đầu quý sau; Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực tổng hợp báo cáo trước ngày 10 tháng đầu quý sau.
- Thời gian chốt số liệu báo cáo được tính từ ngày 15 của tháng trước kỳ báo cáo đến ngày 14 của tháng cuối quý thuộc kỳ báo cáo.
Thủ tục mang tiền của nước có chung biên giới vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam
Công dân của nước có chung biên giới với Việt Nam có đăng ký kinh doanh tại khu vực biên giới đất liền và khu kinh tế cửa khẩu, nếu được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép đi vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam và có nhu cầu mang theo tiền của nước có chung biên giới, phải lập hồ sơ gửi đến Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực. Hồ sơ gồm giấy đề nghị chấp thuận và giấy phép đến các tỉnh, thành phố của Việt Nam; trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực cấp hoặc không cấp văn bản chấp thuận.
Hiệu lực, chuyển tiếp và quy định hết hiệu lực
- Thông tư 23/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 10/06/2026.
- Hồ sơ đã nộp trước ngày hiệu lực tiếp tục được xử lý theo quy định có hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ.
- Điều 7 Thông tư 75/2025/TT-NHNN hết hiệu lực từ ngày Thông tư 23/2026/TT-NHNN có hiệu lực.
- Khoản 1 Điều 1 Thông tư 29/2015/TT-NHNN cũng hết hiệu lực từ ngày Thông tư 23/2026/TT-NHNN có hiệu lực.
- Một loạt cụm từ về cơ quan xử lý được thay đổi, đáng chú ý là “Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh biên giới” chuyển thành “Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực có tỉnh, thành phố biên giới” và “Vụ Quản lý ngoại hối” chuyển thành “Cục Quản lý ngoại hối”.
Báo cáo tình hình đổi tiền của nước có chung biên giới
Thay thế/sửa đổi: Thay thế Phụ lục số 01 ban hành kèm theo Thông tư 04/2023/TT-NHNN bằng Phụ lục 1 thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN.
Báo cáo tình hình hoạt động của đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực
Thay thế/sửa đổi: Thay thế Phụ lục số 02 ban hành kèm theo Thông tư 04/2023/TT-NHNN bằng Phụ lục 2 thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN.
Đơn đề nghị cấp/cấp lại giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới
Thay thế/sửa đổi: Bổ sung Phụ lục 3 thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN; văn bản không xác định một biểu mẫu cũ bị thay thế trực tiếp.
Đơn đề nghị điều chỉnh/gia hạn giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới
Thay thế/sửa đổi: Bổ sung Phụ lục 4 thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN; văn bản không xác định một biểu mẫu cũ bị thay thế trực tiếp.
Giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới
Thay thế/sửa đổi: Bổ sung Phụ lục 5 thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN; văn bản không xác định một biểu mẫu cũ bị thay thế trực tiếp.
Giấy chứng nhận điều chỉnh/gia hạn đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới
Thay thế/sửa đổi: Bổ sung Phụ lục 6 thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN; văn bản không xác định một biểu mẫu cũ bị thay thế trực tiếp.
Quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới, giấy chứng nhận điều chỉnh/gia hạn đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới
Thay thế/sửa đổi: Bổ sung Phụ lục 7 thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN; văn bản không xác định một biểu mẫu cũ bị thay thế trực tiếp.
Giấy đề nghị chấp thuận mang tiền của nước có chung biên giới vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam
Thay thế/sửa đổi: Thay thế Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư 07/2001/TT-NHNN bằng Phụ lục 1 thuộc Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN.
Văn bản chấp thuận mang tiền của nước có chung biên giới vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam
Thay thế/sửa đổi: Thay thế Phụ lục 2 ban hành kèm theo Thông tư 07/2001/TT-NHNN bằng Phụ lục 2 thuộc Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-NHNN.
Việc nên làm ngay
- Tổ chức tín dụng ủy quyền rà lại hợp đồng đại lý, tiêu chí lựa chọn đại lý, tài liệu đào tạo và lịch kiểm tra định kỳ/đột xuất.
- Đại lý đổi ngoại tệ cập nhật quy trình niêm yết tỷ giá, lập hóa đơn, ghi sổ, nhận biết giao dịch đáng ngờ và xử lý ngoại tệ giả.
- Tổ chức kinh tế làm đại lý đổi tiền biên giới thay biểu mẫu hồ sơ, theo dõi đúng các mốc 03, 07, 15, 30 ngày và thời hạn tối đa 05 năm của giấy chứng nhận.
- Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực cập nhật mẫu giấy chứng nhận, mẫu điều chỉnh/gia hạn, mẫu thu hồi và mẫu báo cáo theo Phụ lục I, Phụ lục II.
LegalZone đã lưu toàn văn và file DOCX tại trang Thông tư 23/2026/TT-NHNN để đối chiếu khi lập hồ sơ hoặc viện dẫn trong tư vấn.
