LegalZone
Bài viết đã được LegalZone rà soát và viết lại theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15, Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Thông tư 20/2026/TT-BTC và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Nội dung dưới đây dùng cho kỳ tính thuế từ khi hệ thống văn bản mới có hiệu lực, trừ khi có văn bản sửa đổi sau này.
Bài viết đã được LegalZone rà soát và viết lại theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15, Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Thông tư 20/2026/TT-BTC và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Nội dung dưới đây dùng cho kỳ tính thuế từ khi hệ thống văn bản mới có hiệu lực, trừ khi có văn bản sửa đổi sau này.
Vì sao thời điểm doanh thu quan trọng?
Sai thời điểm ghi nhận doanh thu có thể làm sai kỳ tính thuế, sai số tạm nộp và sai quyết toán. Với hàng hóa, dịch vụ, xây dựng, vận tải, chuyển nhượng vốn hoặc hoạt động đặc thù, doanh nghiệp cần đọc quy định chi tiết thay vì ghi nhận theo ngày thu tiền.
Các điểm cần kiểm tra
- Hàng hóa: thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc thời điểm theo hướng dẫn chuyên ngành.
- Dịch vụ: thời điểm hoàn thành cung ứng dịch vụ hoặc hoàn thành từng phần nếu có nghiệm thu.
- Xây dựng, lắp đặt: thời điểm nghiệm thu công trình, hạng mục hoặc khối lượng.
- Chuyển nhượng vốn/chứng khoán: thời điểm hợp đồng có hiệu lực hoặc thời điểm chuyển nhượng theo từng loại tài sản.
Rủi ro thường gặp
Rủi ro phổ biến là ghi nhận doanh thu theo dòng tiền, xuất hóa đơn không khớp nghiệm thu, hoặc để hợp đồng kéo dài qua kỳ tính thuế mà không phân bổ đúng phần đã hoàn thành.
Kiểm tra trước khi áp dụng
- Xác định đúng kỳ tính thuế, loại thu nhập và văn bản đang áp dụng tại thời điểm phát sinh.
- Tách riêng doanh thu, chi phí, thu nhập khác, ưu đãi và khoản không được trừ; không gộp tất cả vào một dòng kế toán.
- Lưu hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hồ sơ giải trình để bảo vệ chi phí khi quyết toán.
Câu hỏi thường gặp
Có thể ghi nhận doanh thu khi thu tiền không?
Không phải mọi trường hợp. Thu tiền chỉ là một dữ kiện; cần đối chiếu thời điểm chuyển giao, nghiệm thu hoặc hoàn thành dịch vụ.
Doanh thu xây dựng tính lúc nào?
Cần căn cứ nghiệm thu công trình, hạng mục hoặc khối lượng xây dựng, lắp đặt theo hướng dẫn hiện hành.
Sai thời điểm doanh thu có bị truy thu không?
Có thể bị điều chỉnh nghĩa vụ thuế, tiền chậm nộp hoặc xử phạt nếu làm sai số thuế phải nộp.
Lưu ý khi lưu hồ sơ quyết toán
Với thuế TNDN, kết luận đúng trên bài viết chỉ là bước đầu. Khi quyết toán, doanh nghiệp cần chứng minh bằng hồ sơ thực tế: hợp đồng, nghiệm thu, hóa đơn, chứng từ thanh toán, bảng phân bổ, quyết định nội bộ và giải trình kế toán. Nếu hồ sơ không thể hiện được bản chất khoản thu hoặc khoản chi, cơ quan thuế có thể điều chỉnh dù doanh nghiệp đang áp dụng đúng văn bản về mặt nguyên tắc.
Văn bản áp dụng
Văn bản pháp luật tải về trên LegalZone
Cần rà soát hồ sơ thuế cụ thể? LegalZone có thể kiểm tra doanh thu, chi phí được trừ, ưu đãi thuế, chuyển nhượng vốn và hồ sơ kê khai để giảm rủi ro truy thu hoặc bị loại chi phí.
