Trả lời ngắn
Phải đóng thuế vì pháp luật quy định một phần thu nhập, giá trị giao dịch hoặc hoạt động kinh doanh phải được nộp vào ngân sách nhà nước. Khoản thu này dùng để chi cho hạ tầng, giáo dục, y tế, quốc phòng, an sinh, quản lý hành chính và các dịch vụ công mà xã hội cùng sử dụng.
Điểm quan trọng: trước khi nộp tiền, cần phân biệt đây là thuế, phí, lệ phí, tiền phạt hay nghĩa vụ tài chính khác. Mỗi loại có căn cứ tính và thủ tục kiểm tra khác nhau.
Thuế dùng để làm gì?
- Duy trì bộ máy nhà nước và các dịch vụ công cơ bản.
- Đầu tư đường sá, trường học, bệnh viện, an ninh, quốc phòng và hệ thống quản lý xã hội.
- Thực hiện chính sách an sinh, hỗ trợ nhóm yếu thế và xử lý các nhiệm vụ công cộng.
- Điều tiết hành vi kinh tế, ví dụ thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế môi trường hoặc ưu đãi thuế cho lĩnh vực cần khuyến khích.
Vì sao có nhiều loại thuế?
Mỗi loại thuế gắn với một căn cứ khác nhau. Thuế thu nhập cá nhân thường gắn với thu nhập của cá nhân; thuế giá trị gia tăng gắn với hàng hóa, dịch vụ; thuế thu nhập doanh nghiệp gắn với kết quả kinh doanh; các khoản về đất, nhà, chuyển nhượng tài sản lại có cách xác định riêng.
Vì vậy, khi nhận thông báo nộp tiền, không nên chỉ nhìn số tiền cuối cùng. Cần kiểm tra loại thuế, kỳ tính thuế, căn cứ tính, hồ sơ khai và chứng từ đã nộp.
Cá nhân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nên kiểm tra gì?
- Khoản thu đang bị yêu cầu nộp là thuế, phí, lệ phí hay tiền phạt.
- Cơ quan ban hành thông báo và mã hồ sơ, mã số thuế hoặc mã giao dịch.
- Căn cứ tính: doanh thu, thu nhập, giá chuyển nhượng, diện tích đất, hóa đơn hoặc tờ khai.
- Thời hạn nộp và hậu quả nếu chậm nộp.
- Quyền điều chỉnh, bổ sung hồ sơ hoặc giải trình khi số tiền chưa đúng.
Khi nào nên hỏi lại trước khi nộp?
Nên hỏi lại khi thông báo thuế có số tiền bất thường, sai thông tin người nộp, sai thời kỳ, sai loại giao dịch, thiếu chứng từ hoặc bạn không hiểu căn cứ tính. Với doanh nghiệp, cần kiểm tra thêm hóa đơn, hợp đồng, bảng lương, tờ khai và sổ sách trước khi kết luận phải nộp hay được điều chỉnh.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao phải đóng thuế?
Thuế là khoản nộp bắt buộc theo quy định pháp luật để Nhà nước có nguồn lực duy trì dịch vụ công, hạ tầng, an sinh, quốc phòng, giáo dục, y tế và quản lý xã hội.
Có phải mọi khoản thu của Nhà nước đều là thuế không?
Không. Ngoài thuế còn có phí, lệ phí, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền phạt và các nghĩa vụ tài chính khác. Khi nộp tiền cần đọc đúng tên khoản thu, căn cứ và cơ quan thu.
Nếu không đồng ý với số thuế phải nộp thì làm gì?
Người nộp thuế nên kiểm tra thông báo, tờ khai, chứng từ, căn cứ tính thuế và liên hệ cơ quan thuế hoặc đơn vị tư vấn để rà lại trước khi nộp, điều chỉnh hoặc khiếu nại theo thủ tục phù hợp.