Thời kỳ hôn nhân bắt đầu từ khi nào?

Thời kỳ hôn nhân bắt đầu từ khi nào? Theo Luật Hôn nhân và gia đình, thời kỳ hôn nhân là khoảng thời gian tồn tại quan hệ vợ chồng, được tính từ ngày đăng ký kết hôn đến ngày chấm dứt hôn nhân. Vì vậy, trong phần lớn hồ sơ thực tế, mốc bắt đầu không phải ngày ăn hỏi, ngày cưới, ngày về sống chung, ngày có con hay ngày gia đình hai bên thừa nhận, mà là ngày đăng ký kết hôn.

Mốc này không chỉ là lý thuyết. Nó quyết định tài sản nào có khả năng là tài sản chung, khoản nợ nào có thể bị tranh chấp là nợ chung, con sinh trong giai đoạn nào, khi nào được tái hôn, và khi một bên chết thì người còn lại còn quyền thừa kế với tư cách vợ/chồng hay không.

Thời kỳ hôn nhân bắt đầu từ ngày nào?

Nguyên tắc chung: thời kỳ hôn nhân bắt đầu từ ngày hai bên nam, nữ đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện; nếu không đăng ký theo quy định thì không có giá trị pháp lý làm phát sinh quan hệ vợ chồng.

Vì vậy, nếu hai người đã tổ chức đám cưới nhưng chưa đăng ký kết hôn, về mặt pháp lý chưa bước vào thời kỳ hôn nhân. Nếu họ chung sống như vợ chồng rồi sau đó mới đăng ký kết hôn, quan hệ hôn nhân thường được xác lập từ thời điểm đăng ký kết hôn, không lùi về ngày bắt đầu sống chung.

Nếu đang ở tình huống sống chung mà chưa đăng ký, đọc thêm chung sống như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn.

Những mốc không làm phát sinh thời kỳ hôn nhân

Trong hồ sơ ly hôn và tài sản, khách hàng rất hay nhầm giữa mốc tình cảm, mốc gia đình và mốc pháp lý. Đám cưới thể hiện sự công khai về mặt xã hội; sống chung thể hiện thực tế sinh hoạt; có con làm phát sinh quyền, nghĩa vụ với con. Nhưng các mốc này không thay thế việc đăng ký kết hôn nếu muốn xác lập quan hệ vợ chồng theo pháp luật.

Các trường hợp đặc biệt cần kiểm tra

Không phải mọi hồ sơ đều đơn giản. Có trường hợp đăng ký kết hôn không đúng thẩm quyền, kết hôn trái pháp luật nhưng sau đó đủ điều kiện và được Tòa án công nhận, hoặc vợ chồng đã ly hôn rồi muốn xác lập lại quan hệ. Những trường hợp này cần đọc kỹ tài liệu, vì mốc bắt đầu quan hệ hôn nhân có thể khác với cảm nhận của các bên.

• Đăng ký kết hôn không đúng thẩm quyền: nếu phải thực hiện lại việc đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền, quan hệ hôn nhân có thể được xác lập từ ngày đăng ký kết hôn trước theo điều kiện luật định.
• Kết hôn trái pháp luật nhưng sau đó được Tòa án công nhận: nếu tại thời điểm Tòa án giải quyết, hai bên đã đủ điều kiện và cùng yêu cầu công nhận, quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm các bên đủ điều kiện kết hôn.
• Chung sống trước, đăng ký sau: quan hệ hôn nhân thường xác lập từ thời điểm đăng ký kết hôn.
• Đã ly hôn rồi quay lại: muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng thì phải đăng ký kết hôn lại. Xem thêm đăng ký kết hôn lần 2 sau ly hôn.
• Kết hôn ở nước ngoài: cần xem giấy kết hôn nước ngoài và thủ tục ghi chú/công nhận tại Việt Nam. Xem thủ tục công nhận kết hôn ở nước ngoài tại Việt Nam.

Thời kỳ hôn nhân kết thúc khi nào?

Thời kỳ hôn nhân kết thúc khi quan hệ hôn nhân chấm dứt theo pháp luật. Với ly hôn, đó là khi bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực pháp luật. Với trường hợp một bên chết, quan hệ hôn nhân chấm dứt tại thời điểm người đó chết. Nếu một bên bị Tòa án tuyên bố là đã chết, thời điểm chấm dứt được xác định theo quyết định của Tòa án.

Ly thân, không còn tình cảm, tự viết giấy chia tay hoặc gia đình hai bên tự thỏa thuận không làm chấm dứt hôn nhân nếu chưa có căn cứ pháp lý. Nếu muốn tìm đường xử lý, xem cách ly hôn, thủ tục ly hôn thuận tình hoặc thủ tục ly hôn đơn phương.

Vì sao mốc thời kỳ hôn nhân quan trọng khi chia tài sản?

Tài sản hình thành trước hôn nhân thường có xu hướng được xem xét là tài sản riêng nếu người yêu cầu chứng minh được nguồn gốc. Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân thường có khả năng bị xem xét là tài sản chung, trừ khi có căn cứ xác định là tài sản riêng như được tặng cho riêng, thừa kế riêng hoặc có thỏa thuận chế độ tài sản phù hợp.

Điểm khó không nằm ở câu chữ “trước” hay “trong”, mà ở chứng cứ: hợp đồng mua bán ký ngày nào, tiền thanh toán từ đâu, khoản vay phát sinh khi nào, giấy chứng nhận cấp cho ai, tài sản riêng có bị nhập vào tài sản chung hay không, và có công sức cải tạo/tăng giá trị trong thời kỳ hôn nhân không.

Bài liên quan nên đọc: chia tài sản khi ly hôn, tài sản riêng có phải chia khi ly hôn không, xác định tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng và đang ly hôn thì chồng mất, vợ có được thừa kế không.

Khi nào nên nhờ luật sư?

Nên nhờ luật sư nếu tài sản có giá trị lớn, nhà đất đứng tên một người, tiền mua tài sản có cả nguồn riêng và chung, hai bên đã sống chung trước đăng ký, đã từng ly hôn rồi tái hợp, kết hôn ở nước ngoài, hoặc một bên chết trong lúc hồ sơ ly hôn chưa xong. Đây là các tình huống mà mốc thời kỳ hôn nhân quyết định hướng chứng minh.

LegalZone sẽ giúp bạn xác định mốc pháp lý, dựng hồ sơ chứng cứ, soạn yêu cầu ly hôn hoặc phản đối yêu cầu chia tài sản không đúng. Làm rõ mốc từ đầu thường giúp thương lượng nhanh hơn và giảm rủi ro bị động khi Tòa án yêu cầu chứng minh.

Câu hỏi thường gặp

Đám cưới xong nhưng chưa đăng ký kết hôn thì đã là vợ chồng hợp pháp chưa?

Chưa. Đám cưới không thay thế đăng ký kết hôn. Nếu chưa đăng ký, quan hệ vợ chồng chưa có giá trị pháp lý, dù hai bên đã sống chung hoặc có con.

Sống chung nhiều năm rồi mới đăng ký kết hôn, tài sản mua trước đăng ký có phải tài sản chung không?

Không tự động. Cần xem nguồn tiền, công sức đóng góp, thỏa thuận và cách tài sản được quản lý, sử dụng. Quan hệ hôn nhân thường xác lập từ ngày đăng ký kết hôn.

Ly thân có làm chấm dứt thời kỳ hôn nhân không?

Không. Ly thân không làm chấm dứt hôn nhân nếu chưa có bản án/quyết định ly hôn có hiệu lực hoặc căn cứ chấm dứt khác theo pháp luật.

Đã ly hôn rồi quay lại sống với nhau có tự thành vợ chồng không?

Không. Vợ chồng đã ly hôn muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng thì phải đăng ký kết hôn lại. Mốc hôn nhân mới tính theo lần đăng ký mới.

Tại sao cần xác định mốc thời kỳ hôn nhân trước khi chia tài sản?

Vì mốc này giúp phân biệt tài sản trước hôn nhân, trong hôn nhân, sau khi hôn nhân chấm dứt; từ đó xác định hướng chứng minh tài sản chung, riêng và nợ chung, nợ riêng.