Thu nhập khác chịu thuế TNDN: cách phân loại và kê khai

Cập nhật: 09/06/2026 Đăng: 19/12/2025 Các loại giấy phép kinh doanh Tác giả: letoi

Bài viết đã được LegalZone rà soát và viết lại theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15, Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Thông tư 20/2026/TT-BTC và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Nội dung dưới đây dùng cho kỳ tính thuế từ khi hệ thống văn bản mới có hiệu lực, trừ khi có văn bản sửa đổi sau này.

Không chỉ có doanh thu bán hàng

Thu nhập chịu thuế TNDN bao gồm thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu nhập khác. Nếu doanh nghiệp chỉ rà soát doanh thu bán hàng mà bỏ qua thu nhập khác, quyết toán có thể thiếu số thuế phải nộp.

Các nhóm thường gặp

Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn, chuyển nhượng chứng khoán.
Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, dự án đầu tư hoặc quyền tham gia dự án đầu tư.
Lãi tiền gửi, lãi cho vay, bán ngoại tệ, tiền phạt, tiền bồi thường, tài trợ hoặc tặng cho.
Khoản chi phí đã trích trước nhưng không sử dụng hoặc sử dụng không hết mà chưa điều chỉnh.
Thu nhập từ hợp đồng hợp tác kinh doanh, hoạt động sản xuất kinh doanh ở nước ngoài và khoản khác không thuộc diện miễn thuế.

Cách xử lý khi quyết toán

Doanh nghiệp nên mở bảng đối chiếu thu nhập khác theo từng khoản, căn cứ hợp đồng, chứng từ nhận tiền, bút toán kế toán và căn cứ miễn thuế nếu có. Với chuyển nhượng vốn hoặc tài sản, cần xác định riêng giá chuyển nhượng, giá vốn và chi phí liên quan.

Kiểm tra trước khi áp dụng

Xác định đúng kỳ tính thuế, loại thu nhập và văn bản đang áp dụng tại thời điểm phát sinh.
Tách riêng doanh thu, chi phí, thu nhập khác, ưu đãi và khoản không được trừ; không gộp tất cả vào một dòng kế toán.
Lưu hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hồ sơ giải trình để bảo vệ chi phí khi quyết toán.

Câu hỏi thường gặp

Thu nhập khác có được bù trừ lỗ không?

Tùy loại thu nhập. Một số khoản phải xác định riêng hoặc không được bù trừ với hoạt động đang hưởng ưu đãi.

Tiền phạt vi phạm hợp đồng có tính thuế không?

Khoản thu từ tiền phạt, bồi thường do vi phạm hợp đồng có thể là thu nhập khác chịu thuế.

Tài trợ nhận được có chịu thuế không?

Có thể là thu nhập khác, trừ trường hợp thuộc diện miễn thuế hoặc có quy định riêng.

Lưu ý khi lưu hồ sơ quyết toán

Với thuế TNDN, kết luận đúng trên bài viết chỉ là bước đầu. Khi quyết toán, doanh nghiệp cần chứng minh bằng hồ sơ thực tế: hợp đồng, nghiệm thu, hóa đơn, chứng từ thanh toán, bảng phân bổ, quyết định nội bộ và giải trình kế toán. Nếu hồ sơ không thể hiện được bản chất khoản thu hoặc khoản chi, cơ quan thuế có thể điều chỉnh dù doanh nghiệp đang áp dụng đúng văn bản về mặt nguyên tắc.

Văn bản áp dụng

Văn bản pháp luật tải về trên LegalZone

Cần rà soát hồ sơ thuế cụ thể? LegalZone có thể kiểm tra doanh thu, chi phí được trừ, ưu đãi thuế, chuyển nhượng vốn và hồ sơ kê khai để giảm rủi ro truy thu hoặc bị loại chi phí.