Lái xe có chất ma túy năm 2026: mức phạt và trách nhiệm hình sự

Lái xe có chất ma túy năm 2026: mức phạt và trách nhiệm hình sự

Lái xe khi trong cơ thể có chất ma túy là hành vi bị cấm và bị xử phạt rất nặng; trách nhiệm hình sự chỉ đặt ra khi hồ sơ có đủ yếu tố theo Bộ luật Hình sự.

Điều cấm cần hiểu trước khi nhìn mức phạt

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khi trong cơ thể có chất ma túy hoặc chất kích thích khác mà pháp luật cấm sử dụng. Đây là hành vi có rủi ro cao nên Nghị định 168/2024/NĐ-CP đặt khung xử phạt nặng.

Khi xử lý, cơ quan có thẩm quyền thường dựa vào loại phương tiện, kết quả kiểm tra, việc chấp hành yêu cầu kiểm tra, biên bản vi phạm và tình tiết có tai nạn hay không.

Mức phạt chính theo nhóm phương tiện

• Người điều khiển ô tô có chất ma túy trong cơ thể: phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng và bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.
• Người điều khiển mô tô, xe gắn máy hoặc xe tương tự có chất ma túy trong cơ thể: phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng và bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 22 tháng đến 24 tháng.
• Không chấp hành yêu cầu kiểm tra chất ma túy hoặc chất kích thích khác cũng là hành vi bị xử phạt nặng, không nên hiểu là từ chối kiểm tra thì sẽ nhẹ hơn.
• Với xe máy chuyên dùng hoặc trường hợp đặc thù, cần đối chiếu đúng điều khoản trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP thay vì áp dụng máy móc mức của ô tô hoặc mô tô.

Khi nào có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Trách nhiệm hình sự thường được xem xét khi việc điều khiển phương tiện có chất ma túy dẫn đến tai nạn hoặc hậu quả nghiêm trọng, hoặc khi hồ sơ có đủ dấu hiệu của tội phạm theo Bộ luật Hình sự. Cần chứng minh lỗi, hậu quả và quan hệ nhân quả; không nên kết luận chỉ dựa vào tiêu đề biên bản.

Nếu vụ việc có người bị thương, tử vong, thiệt hại tài sản lớn hoặc có dấu hiệu bỏ trốn, không cứu giúp người bị nạn, cần rà soát đồng thời hồ sơ tai nạn, kết luận giám định, kết quả xét nghiệm và biên bản khám nghiệm hiện trường.

Việc cần làm ngay khi bị lập biên bản

1. Đọc kỹ hành vi bị ghi trong biên bản: điều khiển xe có chất ma túy, không chấp hành kiểm tra hay một hành vi khác.
2. Yêu cầu ghi nhận ý kiến nếu không đồng ý với kết quả, quy trình kiểm tra hoặc tình tiết trong biên bản.
3. Giữ bản sao biên bản, quyết định tạm giữ, kết quả kiểm tra, giấy hẹn và thông tin cán bộ xử lý.
4. Nếu có tai nạn, cần giữ hồ sơ y tế, hình ảnh hiện trường, dữ liệu camera, thông tin bảo hiểm và giấy tờ phương tiện.

Bài viết đã được LegalZone rà soát và cập nhật theo bộ nguồn nội bộ ngày 09/06/2026. Nội dung có tính hướng dẫn chung; vụ việc cụ thể cần đối chiếu loại phương tiện, biên bản, kết quả kiểm tra, hậu quả tai nạn và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.