Con chung khi ly hôn: con sinh trước hôn nhân

Con sinh trước hôn nhân có phải con chung không? Có thể là con chung nếu được cha mẹ thừa nhận hoặc có căn cứ xác định quan hệ cha, mẹ, con theo quy định pháp luật. Việc trẻ sinh trước ngày đăng ký kết hôn không tự động làm trẻ trở thành “con riêng” hoặc làm mất quyền của trẻ trong hồ sơ ly hôn.

Điểm cần hiểu đúng là: thời điểm sinh con, giấy khai sinh, việc người cha/người mẹ thừa nhận con, và nội dung hai bên ghi trong hồ sơ ly hôn phải thống nhất với nhau. Nếu hai vợ chồng làm thuận tình ly hôn, Tòa án sẽ xem xét không chỉ việc hai bên có tự nguyện ly hôn hay không, mà còn xem thỏa thuận về con, cấp dưỡng và tài sản có bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con hay không.

Con sinh trước hôn nhân có phải con chung không?

Theo Luật Hôn nhân và gia đình, con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân được xác định là con chung của vợ chồng. Con sinh ra trong vòng 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân cũng được xem là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân. Với trường hợp con sinh trước ngày đăng ký kết hôn, nếu được cha mẹ thừa nhận thì con cũng được xác định là con chung.

Vì vậy, câu trả lời thực tế thường là: nếu giấy khai sinh đã ghi đủ cha, mẹ và cả hai thừa nhận đó là con chung, khi ly hôn cần kê khai là con chung. Nếu giấy khai sinh chưa có tên cha hoặc đang có tranh chấp về huyết thống, hồ sơ ly hôn có thể phải xử lý thêm vấn đề xác định cha, mẹ, con trước hoặc trong quá trình Tòa án giải quyết.

Khi nào cần làm thủ tục nhận cha, mẹ, con trước khi ly hôn?

Không phải mọi trường hợp đều phải làm thủ tục riêng. Nếu giấy khai sinh đã thể hiện quan hệ cha mẹ con rõ ràng, hai bên cùng thừa nhận và không có tranh chấp, việc thuận tình ly hôn có thể ghi nhận con là con chung và thỏa thuận người trực tiếp nuôi, cấp dưỡng, quyền thăm nom.

Cần xử lý thêm nếu giấy khai sinh chưa ghi tên cha, có người không thừa nhận con, có tranh chấp về huyết thống, hoặc một bên muốn né nghĩa vụ cấp dưỡng bằng cách nói rằng trẻ sinh trước hôn nhân nên không phải con chung. Trường hợp này nên hỏi luật sư trước khi nộp hồ sơ để tránh bị yêu cầu bổ sung hoặc phải chuyển sang tranh chấp phức tạp hơn.

Thuận tình ly hôn khi có con sinh trước hôn nhân cần điều kiện gì?

Thuận tình ly hôn chỉ thuận lợi khi hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được việc con chung, cấp dưỡng, tài sản, nợ. Với con sinh trước hôn nhân, điều quan trọng là hai bên thống nhất trẻ là con chung và thỏa thuận về quyền, nghĩa vụ sau ly hôn một cách rõ ràng.

Nếu thỏa thuận về con quá chung chung, ví dụ chỉ ghi “hai bên tự thỏa thuận nuôi con” nhưng không ghi ai trực tiếp nuôi, mức cấp dưỡng bao nhiêu, thời điểm cấp dưỡng, quyền thăm nom ra sao, Tòa án có thể yêu cầu làm rõ. Nếu thỏa thuận không bảo đảm quyền lợi chính đáng của con, hồ sơ cũng có thể không được công nhận theo hướng thuận tình.

Bài nền tảng nên đọc: cách ly hôn và thủ tục ly hôn thuận tình.

Hồ sơ thuận tình ly hôn cần ghi gì về con?

Trong đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, hai bên nên ghi rõ thông tin con: họ tên, ngày sinh, giấy khai sinh, hiện đang ở với ai, hai bên thống nhất ai trực tiếp nuôi con, mức cấp dưỡng, thời điểm cấp dưỡng, cách thăm nom và cách xử lý khi có thay đổi về học tập, sức khỏe, nơi ở của con.

Đừng né phần con chỉ vì trẻ sinh trước hôn nhân. Nếu trẻ đã là con chung thì quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn vẫn phải được giải quyết. Việc bỏ sót có thể khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc gây tranh chấp sau khi ly hôn.

Nếu không thống nhất được người nuôi con thì có còn thuận tình không?

Nếu không thống nhất được người trực tiếp nuôi con, cấp dưỡng hoặc quyền thăm nom, hồ sơ khó đi theo hướng thuận tình trọn vẹn. Khi đó, một bên có thể phải nộp ly hôn đơn phương để Tòa án giải quyết tranh chấp. Đây là điểm nhiều người nhầm: hai bên cùng muốn ly hôn nhưng còn tranh chấp con, tài sản hoặc nợ thì không phải lúc nào cũng được công nhận thuận tình nhanh.

Nếu con đã lớn và có nguyện vọng riêng, nên chuẩn bị phương án chăm sóc cụ thể thay vì chỉ nói “tôi muốn nuôi con”. Xem thêm tranh chấp quyền nuôi con khi ly hôn và khi nào cần xem xét nguyện vọng của con.

Con sinh trước hôn nhân có ảnh hưởng đến cấp dưỡng không?

Nếu trẻ được xác định là con chung, nghĩa vụ cấp dưỡng không phụ thuộc vào việc trẻ sinh trước hay sau ngày đăng ký kết hôn. Người không trực tiếp nuôi con vẫn có nghĩa vụ cấp dưỡng phù hợp với khả năng và nhu cầu thiết yếu của con. Thỏa thuận cấp dưỡng nên thực tế, có thể thi hành được và ghi rõ thời điểm bắt đầu.

Không nên ghi “không yêu cầu cấp dưỡng” chỉ để hồ sơ nhanh nếu thực tế người trực tiếp nuôi con không đủ điều kiện hoặc thỏa thuận đó làm ảnh hưởng quyền lợi của trẻ. Tòa án có thể xem xét quyền lợi chính đáng của con khi công nhận thuận tình ly hôn.

Tài sản và nợ trong thuận tình ly hôn có cần ghi không?

Có. Nếu hai bên đã tự thỏa thuận tài sản và nợ, nên ghi rõ có yêu cầu Tòa án công nhận hay không. Nếu không yêu cầu giải quyết tài sản trong hồ sơ ly hôn, cần hiểu rằng tranh chấp tài sản có thể phát sinh về sau và phải xử lý bằng vụ việc khác nếu không tự thỏa thuận được.

Nếu có nhà đất, khoản vay, tài sản kinh doanh hoặc tiền cha mẹ hai bên cho, đừng ghi quá đơn giản là “không có tài sản chung” khi thực tế còn tài sản. Đọc thêm chia tài sản khi ly hôn.

Khi nào nên nhờ luật sư?

Nên nhờ luật sư nếu giấy khai sinh thiếu thông tin cha/mẹ, một bên không thừa nhận con, con đang ở với người khác, có tranh chấp cấp dưỡng, có tài sản/nợ hoặc hai bên muốn làm nhanh nhưng thỏa thuận chưa rõ. Luật sư có thể giúp rà ngay từ đầu để tránh hồ sơ thuận tình bị trả đi trả lại.

Nếu chỉ cần kiểm tra nhanh, có thể dùng dịch vụ rà hồ sơ trước khi nộp. Nếu có tranh chấp con/tài sản, nên cân nhắc đại diện hoặc bảo vệ quyền lợi tại Tòa. Xem thêm ly hôn có cần luật sư không, luật sư ly hôn, dịch vụ hôn nhân gia đình và phí thuê luật sư ly hôn.

Câu hỏi thường gặp

Con sinh trước khi đăng ký kết hôn có phải con chung không?

Có thể là con chung nếu được cha mẹ thừa nhận hoặc có căn cứ xác định quan hệ cha, mẹ, con. Nếu giấy khai sinh ghi đủ cha mẹ và hai bên không tranh chấp, khi ly hôn nên kê khai là con chung.

Con sinh trước hôn nhân có làm thuận tình ly hôn khó hơn không?

Không nhất thiết. Hồ sơ chỉ khó nếu thông tin cha mẹ con chưa rõ, một bên không thừa nhận con hoặc hai bên chưa thống nhất người nuôi con, cấp dưỡng, thăm nom.

Không thống nhất cấp dưỡng thì có thuận tình ly hôn được không?

Nếu thỏa thuận về con chưa rõ hoặc không bảo đảm quyền lợi của con, Tòa án có thể yêu cầu làm rõ. Trường hợp tranh chấp thật sự, hồ sơ có thể phải chuyển sang hướng đơn phương.

Con sinh trước hôn nhân có quyền hưởng cấp dưỡng không?

Nếu đã được xác định là con chung, quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng của trẻ không phụ thuộc việc trẻ sinh trước hay sau đăng ký kết hôn.

Nên ghi tài sản trong đơn thuận tình như thế nào?

Ghi theo đúng thực tế: đã thỏa thuận xong, yêu cầu Tòa án công nhận, không yêu cầu Tòa án giải quyết, hoặc còn tranh chấp. Không nên ghi “không có tài sản” nếu thực tế còn nhà đất, nợ hoặc tài sản chung.