Giảm thuế VAT 8% năm 2026: doanh nghiệp xuất hóa đơn thế nào để không bị trả?

Cập nhật: 19/06/2026

Bài viết dành cho chủ doanh nghiệp, kế toán, bộ phận bán hàng và người duyệt hợp đồng đang cần xác định khi nào xuất hóa đơn VAT 8%, khi nào vẫn phải để 10% trong năm 2026.

Giảm thuế VAT 8% năm 2026 là chính sách có lợi cho doanh nghiệp và khách hàng, nhưng cũng là lỗi hóa đơn rất dễ gặp. Vấn đề thực tế không nằm ở câu “có giảm từ 10% xuống 8% không”, mà là: mặt hàng của mình có thuộc diện giảm không, dịch vụ lẫn nhiều hạng mục thì tách thế nào, hợp đồng ký giá đã gồm VAT xử lý ra sao, khách hàng có được khấu trừ đầu vào không, nếu xuất sai thì điều chỉnh hóa đơn thế nào?

Nếu doanh nghiệp xuất 8% cho hàng hóa, dịch vụ không được giảm, người mua có thể trả hóa đơn hoặc khi quyết toán bị loại phần thuế đầu vào. Nếu đáng ra được giảm nhưng doanh nghiệp vẫn xuất 10%, khách hàng có thể yêu cầu điều chỉnh vì chi phí tăng và hợp đồng bị lệch so với chính sách. Vì vậy, bài này tập trung vào cách kiểm tra và quy trình làm việc để giảm lỗi, không chỉ nhắc lại văn bản.

Trả lời nhanh: năm 2026 VAT còn được giảm xuống 8% không?

Có. Theo chính sách giảm thuế giá trị gia tăng đang áp dụng, nhiều hàng hóa, dịch vụ thuộc nhóm đang chịu thuế suất 10% được giảm 2%, còn 8%, trong giai đoạn từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026. Chính phủ hướng dẫn chính sách này tại Nghị định 174/2025/NĐ-CP trên cơ sở Nghị quyết 204/2025/QH15.

Tuy nhiên, không phải cứ hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế 10% là tự động được xuất 8%. Doanh nghiệp phải loại trừ các nhóm không được giảm và phải kiểm tra theo từng hàng hóa, dịch vụ cụ thể, không chỉ nhìn ngành nghề đăng ký kinh doanh.

Những nhóm thường phải kiểm tra kỹ trước khi áp dụng 8%

Doanh nghiệp nên cẩn trọng với các nhóm có ranh giới không rõ giữa hàng hóa, dịch vụ chính và phần phụ trợ. Một số ví dụ thực tế:

• Dịch vụ phần mềm, công nghệ, nền tảng số: cần tách phần dịch vụ, thiết bị, bản quyền, triển khai, bảo trì, đào tạo và các khoản thu khác.
• Hợp đồng xây dựng, lắp đặt, vật tư: cần phân biệt giá trị vật tư, nhân công, nghiệm thu theo giai đoạn và hóa đơn tạm ứng/quyết toán.
• Dịch vụ cho thuê, vận hành, quản lý tài sản: cần kiểm tra bản chất có liên quan kinh doanh bất động sản hoặc dịch vụ đi kèm hay không.
• Gói dịch vụ trọn gói: nếu gồm nhiều hạng mục có thuế suất khác nhau, nên tách dòng ngay từ báo giá và hợp đồng.
• Hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc đi kèm hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt: cần kiểm tra kỹ trước khi giảm.

Điểm quan trọng: không nên quyết định thuế suất chỉ bằng tên ngành nghề trên đăng ký doanh nghiệp. Cùng một doanh nghiệp có thể bán nhiều loại hàng hóa, dịch vụ; có dòng được giảm, có dòng không được giảm.

Doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp khấu trừ xuất hóa đơn thế nào?

Với cơ sở kinh doanh tính thuế VAT theo phương pháp khấu trừ, khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm, dòng thuế suất trên hóa đơn ghi 8%; tiền thuế VAT và tổng thanh toán tính theo mức 8%. Người bán kê khai thuế đầu ra theo hóa đơn đã lập, người mua kê khai khấu trừ thuế đầu vào theo số thuế ghi trên hóa đơn.

Ba lỗi thường gặp ở nhóm phương pháp khấu trừ:

1. Gộp hàng hóa 8% và 10% vào cùng một dòng: làm người mua không có căn cứ hạch toán và khấu trừ.
2. Xuất hóa đơn theo thói quen của năm cũ: phần mềm kế toán còn mặc định 10% hoặc nhân viên bán hàng chưa cập nhật mẫu báo giá.
3. Không lưu căn cứ nội bộ: khi khách hỏi vì sao 8% hoặc 10%, bộ phận kế toán không có bảng kiểm tra để trả lời nhanh.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tính theo tỷ lệ trên doanh thu thì sao?

Với cơ sở kinh doanh tính thuế VAT theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu, chính sách không ghi thuế suất 8% như doanh nghiệp khấu trừ. Cách áp dụng là giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế VAT khi lập hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm. Đây là điểm nhiều người nhầm giữa “giảm còn 8%” và “giảm 20% mức tỷ lệ”.

Nếu bài toán của bạn liên quan hộ kinh doanh chuyển lên công ty, hóa đơn đầu ra, doanh thu sàn thương mại điện tử hoặc khách hàng doanh nghiệp yêu cầu hóa đơn khấu trừ, nên đọc thêm hộ kinh doanh chuyển lên công ty năm 2026.

Checklist 7 bước trước khi xuất hóa đơn VAT 8%

Hợp đồng đã ký trước đó thì áp dụng VAT 8% hay 10%?

Không nên chỉ nhìn ngày ký hợp đồng. Cần kiểm tra thời điểm cung cấp hàng hóa, nghiệm thu, lập hóa đơn, điều khoản giá đã gồm hay chưa gồm VAT và nội dung thay đổi chính sách thuế. Với hợp đồng dài hạn, mỗi đợt nghiệm thu/lập hóa đơn có thể cần kiểm tra lại thuế suất theo thời điểm phát sinh hóa đơn.

Nếu hợp đồng ghi “giá đã bao gồm VAT theo quy định tại thời điểm xuất hóa đơn”, việc giảm VAT có thể ảnh hưởng đến tổng thanh toán. Nếu hợp đồng ghi giá cố định hoặc chưa rõ thuế, hai bên nên có xác nhận hoặc phụ lục để tránh tranh cãi phần chênh 2% thuộc về bên bán hay bên mua.

Nếu xuất sai thuế suất VAT thì xử lý thế nào?

Hướng xử lý phụ thuộc vào hóa đơn đã gửi cho người mua hay chưa, đã kê khai hay chưa, sai tăng hay sai giảm thuế, và hai bên đã hạch toán thế nào. Về thực tế, doanh nghiệp nên làm theo thứ tự:

1. Khoanh hóa đơn sai: số hóa đơn, ngày lập, khách hàng, mặt hàng, thuế suất đã dùng.
2. Xác định thuế suất đúng và lý do áp dụng.
3. Trao đổi với bên mua để thống nhất hướng lập hóa đơn điều chỉnh/thay thế theo quy định về hóa đơn điện tử.
4. Kiểm tra kỳ kê khai VAT đã nộp để điều chỉnh tờ khai nếu cần.
5. Lưu hồ sơ giải trình: hợp đồng, báo giá, biên bản nghiệm thu, bảng xác định thuế suất, email trao đổi với khách.

Đừng chỉ hủy hoặc lập lại hóa đơn theo yêu cầu miệng của khách. Nếu không xử lý đúng chuỗi hóa đơn điện tử và kê khai, lỗi nhỏ có thể trở thành lỗi lớn khi đối chiếu dữ liệu.

Căn cứ pháp lý nên đọc trong năm 2026

Khi kiểm tra VAT 8% năm 2026, doanh nghiệp nên đối chiếu chính sách giảm thuế theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP; đồng thời theo dõi Luật Thuế giá trị gia tăng hiện hành và các sửa đổi có hiệu lực trong năm 2026. LegalZone đã có bản tra cứu nội bộ của Luật 09/2026/QH16 sửa đổi một số luật thuế.

Với văn bản ban hành trước năm 2026, LegalZone chỉ dùng làm căn cứ đối chiếu khi cần, không thêm mới vào thư viện nếu chưa có sẵn. Khi viết hoặc audit bài sau này, các bài thuế nên ưu tiên liên kết về thư viện luật nội bộ năm 2026 và các bài dịch vụ doanh nghiệp đang được cập nhật.

Bài viết liên quan nên đọc tiếp

• Tư vấn thường xuyên cho doanh nghiệp
• Hộ kinh doanh chuyển lên công ty năm 2026
• Bộ tài liệu pháp lý doanh nghiệp 2026

Câu hỏi thường gặp

Tất cả hàng hóa, dịch vụ 10% có được giảm còn 8% không?

Không. Chỉ những hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm mới áp dụng 8%. Doanh nghiệp phải loại trừ các nhóm không được giảm và kiểm tra từng hàng hóa, dịch vụ cụ thể.

Hóa đơn có cả hàng 8% và 10% thì viết thế nào?

Nên tách thành các dòng riêng theo từng thuế suất. Không nên gộp chung một dòng mô tả rộng khiến người mua không xác định được phần nào được giảm.

Xuất nhầm 10% thay vì 8% có cần sửa không?

Có thể cần điều chỉnh nếu hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm và hai bên cần kê khai đúng. Cần kiểm tra hóa đơn đã kê khai chưa, hợp đồng ghi giá thế nào và bên mua yêu cầu xử lý ra sao.

Xuất nhầm 8% cho hàng không được giảm thì rủi ro gì?

Rủi ro lớn hơn vì số thuế đầu ra bị kê khai thiếu, bên mua có thể bị ảnh hưởng khấu trừ đầu vào và hai bên phải xử lý hóa đơn điều chỉnh, kê khai bổ sung.

Có nên lập danh mục thuế suất nội bộ không?

Nên. Doanh nghiệp bán nhiều sản phẩm/dịch vụ nên có bảng mã hàng, mô tả, thuế suất, căn cứ áp dụng và người phê duyệt. Việc này giúp giảm lỗi khi nhân viên mới hoặc bộ phận bán hàng tự lập báo giá.