Thử việc năm 2026: hợp đồng, lương và chấm dứt cần lưu ý gì?
Thử việc là giai đoạn ngắn nhưng dễ phát sinh tranh chấp vì doanh nghiệp thường thỏa thuận quá sơ sài. Người lao động cần biết lương thử việc, thời hạn, tiêu chí đạt yêu cầu và quyền chấm dứt. Doanh nghiệp cần có hồ sơ đánh giá rõ để tránh việc kết thúc thử việc bị xem là chấm dứt trái luật.
Trả lời nhanh
| Tình huống | Nên xử lý thế nào |
|---|---|
| Có cần hợp đồng thử việc? | Nên có thỏa thuận bằng văn bản hoặc điều khoản thử việc trong hợp đồng lao động. |
| Lương thử việc ghi thế nào? | Ghi rõ mức lương, phụ cấp nếu có, kỳ trả lương và căn cứ tính. |
| Không đạt thử việc | Cần có tiêu chí đánh giá, thông báo và chứng cứ về kết quả công việc. |
| Hết thử việc vẫn đi làm | Doanh nghiệp nên ký hoặc xác nhận chuyển sang quan hệ lao động chính thức kịp thời. |
Khi nào nên dừng lại để kiểm tra?
- Thỏa thuận thử việc không ghi vị trí, công việc, thời hạn và mức lương.
- Kéo dài thử việc nhiều lần cho cùng một công việc.
- Không có tiêu chí đánh giá nhưng thông báo không đạt đột ngột.
- Người lao động vẫn làm việc sau thử việc nhưng chưa được ký hợp đồng rõ ràng.
- Dùng thử việc để né bảo hiểm hoặc né trách nhiệm trả lương.
Hồ sơ nên chuẩn bị
- Thư mời nhận việc hoặc thỏa thuận thử việc.
- Mô tả công việc, KPI, tiêu chí đánh giá và người phụ trách đánh giá.
- Bảng chấm công, bảng lương, email giao việc, biên bản phản hồi công việc.
- Thông báo kết quả thử việc hoặc quyết định tiếp nhận chính thức.
- Dự thảo hợp đồng lao động sau khi đạt thử việc.
Quy trình xử lý thực tế
- Xác định công việc có được thử việc và thời hạn thử việc phù hợp.
- Ghi rõ lương, ngày trả, địa điểm, người quản lý và tiêu chí đạt yêu cầu.
- Theo dõi công việc bằng chứng cứ khách quan trong giai đoạn thử việc.
- Thông báo kết quả trước hoặc ngay khi kết thúc thử việc.
- Ký hợp đồng lao động chính thức nếu tiếp tục sử dụng người lao động.
Lỗi hay gặp làm hồ sơ kéo dài
- Dùng một mẫu thử việc cho mọi vị trí mà không sửa tiêu chí.
- Không ghi nhận thời điểm bắt đầu và kết thúc thử việc.
- Chỉ đánh giá bằng nhận xét miệng, không có email hoặc biên bản.
- Cho nhân sự làm việc quá thời hạn thử việc mà chưa ký hợp đồng.
- Không bàn giao tài sản, tài khoản và dữ liệu khi kết thúc thử việc.
Cách LegalZone thường rà một hồ sơ
LegalZone thường rà hồ sơ thử việc từ góc nhìn chứng cứ. Nếu sau này có tranh chấp, doanh nghiệp phải giải thích được vì sao nhân sự không đạt, còn người lao động phải chứng minh được mình đã làm việc, nhận việc và được giao nhiệm vụ như thế nào.
| Việc cần kiểm tra | Mục tiêu |
|---|---|
| Thời hạn thử việc | Tránh kéo dài trái quy định hoặc lặp thử việc không cần thiết. |
| Lương và phụ cấp | Giảm tranh chấp về tiền phải trả khi kết thúc thử việc. |
| Tiêu chí đánh giá | Có căn cứ khách quan khi quyết định tiếp nhận hoặc dừng. |
| Chuyển tiếp hợp đồng | Không để quan hệ lao động rơi vào trạng thái mập mờ. |
Checklist trước khi nộp hoặc ký
- Không để nhân sự bắt đầu làm việc khi chưa có thư nhận việc hoặc thỏa thuận tối thiểu.
- Ghi tiêu chí đạt thử việc bằng việc có thể đo hoặc kiểm tra được.
- Thông báo kết quả thử việc bằng email hoặc văn bản có lưu vết.
- Nếu tiếp tục dùng người lao động, chuẩn bị hợp đồng chính thức ngay.
- Thu hồi tài khoản, tài sản và dữ liệu nếu thử việc không đạt.
Văn bản để đối chiếu
Các văn bản dưới đây đã có toàn văn trên LegalZone và file DOCX nội bộ để bạn mở khi chuẩn bị hồ sơ.
- Văn bản hợp nhất 18/VBHN-VPQH hợp nhất Bộ luật Lao động: Đọc toàn văn · Tải DOCX
- Luật Việc làm: Đọc toàn văn · Tải DOCX
- Nghị định 318/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường…: Đọc toàn văn · Tải DOCX
Câu hỏi thường gặp
Thử việc có phải đóng bảo hiểm không?
Cần xem hình thức thỏa thuận và quan hệ làm việc thực tế. Doanh nghiệp nên rà cùng hợp đồng lao động để tránh dùng thử việc sai mục đích.
Người lao động nghỉ ngang khi thử việc có bị phạt không?
Phải xem thỏa thuận đã ký và thiệt hại thực tế nếu có. Không nên tự ý giữ lương nếu chưa có căn cứ.
Không đạt thử việc có cần báo trước không?
Doanh nghiệp nên thông báo rõ kết quả và lưu chứng cứ đánh giá để tránh tranh chấp.
Cần rà hồ sơ cụ thể?
Gửi mẫu thỏa thuận thử việc, mô tả công việc và quy trình đánh giá để LegalZone rà rủi ro trước khi áp dụng đại trà.




