Bộ Tài chính mới đây đã có văn bản phản hồi trước kiến nghị của cử tri TP Hà Nội liên quan đến các vấn đề về miễn, giảm tiền sử dụng đất, cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất, và xem xét giảm mức phí chuyển đổi cho các hộ gia đình có diện tích đất vườn, ao gắn liền với đất ở.
Kiến nghị của cử tri
Cử tri đã đề xuất tiếp tục miễn, giảm tiền sử dụng đất cho các hộ gia đình khi chuyển đổi đất vườn, ao sang đất ở trong hạn mức để phân chia cho con cái. Ngoài ra, cử tri còn mong muốn có cơ chế cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và có thể trả dần trong khoảng thời gian từ 5 đến 10 năm, nhằm giảm bớt áp lực tài chính.
Pháp luật về miễn tiền sử dụng đất
Phản hồi trước các kiến nghị này, Bộ Tài chính đã nhấn mạnh rằng pháp luật đất đai hiện hành đã có quy định về việc miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở trong một số trường hợp cụ thể. Theo Nghị định số 103/2024/NĐ-CP, các hộ gia đình thuộc đối tượng là người dân tộc thiểu số, hộ nghèo tại các địa bàn khó khăn về kinh tế – xã hội sẽ được miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức khi thực hiện các thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Chế độ chính sách này được liên kết với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, làm rõ nét mục tiêu bảo đảm công bằng xã hội trong việc tiếp cận đất đai.
Ghi nợ tiền sử dụng đất
Về mặt pháp lý cho phép ghi nợ tiền sử dụng đất và trả dần, Bộ Tài chính đã chỉ ra rằng việc ghi nợ này đã được quy định tại Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn thi hành. Các yếu tố như đối tượng, mức tiền được ghi nợ, thời hạn ghi nợ, cùng trình tự và thủ tục liên quan đến thanh toán và xóa nợ tiền sử dụng đất sẽ được thực hiện theo các nghị định chuyên ngành về tiền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Phí chuyển đổi đất
Đối với đề xuất giảm mức phí chuyển đổi đất vườn, ao gắn liền với đất ở, kể cả trong trường hợp tách hộ, Bộ Tài chính cũng đã cho biết rằng Quốc hội đã thực hiện các quy định có lợi cho người dân về nghĩa vụ tài chính. Cụ thể, Nghị quyết số 54/2025/QH15 của Quốc hội đã quy định mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất trong thửa đất có nhà ở theo hướng thấp hơn so với quy định chung, áp dụng đối với diện tích không vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở.
Nội dung này đã được ban hành thành các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, tạo cơ chế, chính sách đặc thù cho TP Hà Nội, và chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026.
Rà soát quy định ghi nợ tiền sử dụng đất
Bên cạnh đó, cử tri Hà Nội đã kiến nghị về việc cần rà soát và đối chiếu các quy định tại Điều 16 Nghị định 45/2014/NĐ-CP với Điều 22 Nghị định 103/2024/NĐ-CP và khoản 8 Điều 1 Nghị định 291/2025/NĐ-CP nhằm đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật về ghi nợ tiền sử dụng đất.
Theo phản ánh, các quy định hiện hành chưa nêu rõ việc ghi nợ tiền sử dụng đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân được chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhưng gặp khó khăn về tài chính. Cử tri lo ngại rằng việc này cần làm rõ hơn để tháo gỡ các vướng mắc và khuyến khích mọi người thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất theo đúng quy định, từ đó tránh các trường hợp sử dụng đất sai mục đích.
Các văn bản pháp lý liên quan
Bộ Tài chính đã xác nhận rằng Luật Đất đai năm 2024 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2024. Theo phân công của Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để xây dựng và trình ban hành các nghị định hướng dẫn thi hành.
Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ chủ trì xây dựng Nghị định 103/2024/NĐ-CP về tiền sử dụng đất, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 291/2025/NĐ-CP. Điều 22 của Nghị định này đã quy định việc xác định đối tượng, mức và thời hạn ghi nợ tiền sử dụng đất sẽ tuân theo các nghị định liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và nghị định về cấp Giấy chứng nhận. Trình tự, thủ tục ghi nợ, thanh toán và xóa nợ cũng căn cứ vào Nghị định 103.
Theo các quy định của Luật Đất đai 2024 và các nghị định liên quan, những đối tượng đủ điều kiện ghi nợ tiền sử dụng đất bao gồm: người được bố trí tái định cư và các cá nhân, hộ gia đình đang sử dụng đất có nhu cầu ghi nợ khi được cấp Giấy chứng nhận lần đầu.
Trường hợp cần điều chỉnh hoặc bổ sung đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất, Bộ Tài chính đã đề nghị cử tri gửi kiến nghị tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo đúng chức năng và nhiệm vụ được giao.
Danh mục
