Cơ sở pháp lý
Ngày 12/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định chi tiết thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã và Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Việc nắm rõ trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai giúp người dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi phát sinh tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất.
Trình tự giải quyết tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND
Bước 1: Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai
Người có yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai nộp đơn đến UBND có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét điều kiện thụ lý để tiến hành giải quyết vụ việc.
Bước 2: Thụ lý đơn và thông báo cho các bên liên quan
Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn, Chủ tịch UBND có thẩm quyền phải:
- Thông báo bằng văn bản cho các bên tranh chấp về việc thụ lý giải quyết tranh chấp đất đai;
- Thông báo cho Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai;
- Trường hợp không thụ lý phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do;
- Giao cơ quan chuyên môn thực hiện việc tham mưu giải quyết.
Đây là bước quan trọng nhằm xác định vụ việc có thuộc thẩm quyền giải quyết hay không.
Bước 3: Thẩm tra, xác minh và tổ chức hòa giải
Cơ quan được giao tham mưu có trách nhiệm tiến hành các hoạt động sau:
- Thẩm tra, xác minh nội dung tranh chấp;
- Thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan;
- Tổ chức hòa giải giữa các bên tranh chấp;
- Tổ chức họp với các cơ quan, đơn vị liên quan để tư vấn giải quyết tranh chấp (nếu cần);
- Hoàn thiện hồ sơ trình Chủ tịch UBND xem xét, quyết định.
Trong quá trình giải quyết, cơ quan tham mưu có thể tiến hành kiểm tra thực địa, đối chiếu hồ sơ địa chính và xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất.
Hồ sơ giải quyết tranh chấp đất đai gồm những gì?
Theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, hồ sơ giải quyết tranh chấp đất đai bao gồm:
1. Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai
Đây là căn cứ để cơ quan nhà nước xem xét thụ lý và giải quyết vụ việc.
2. Các biên bản làm việc và hòa giải
Bao gồm:
- Biên bản hòa giải tại UBND cấp xã;
- Biên bản làm việc với các bên tranh chấp;
- Biên bản làm việc với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
- Biên bản kiểm tra hiện trạng đất tranh chấp;
- Biên bản họp các cơ quan chuyên môn tư vấn giải quyết tranh chấp (nếu có);
- Biên bản hòa giải trong quá trình giải quyết tranh chấp.
3. Tài liệu địa chính và chứng cứ liên quan
Bao gồm:
- Trích lục bản đồ địa chính;
- Hồ sơ địa chính;
- Dữ liệu ảnh viễn thám qua các thời kỳ (nếu có);
- Các tài liệu, chứng cứ khác chứng minh quyền sử dụng đất và quá trình sử dụng đất.
4. Báo cáo đề xuất giải quyết
Cơ quan tham mưu lập:
- Báo cáo đề xuất phương án giải quyết tranh chấp;
- Dự thảo quyết định giải quyết tranh chấp đất đai; hoặc
- Dự thảo quyết định công nhận hòa giải thành.
Ban hành quyết định giải quyết tranh chấp đất đai
Sau khi xem xét hồ sơ, Chủ tịch UBND có thẩm quyền ban hành:
- Quyết định giải quyết tranh chấp đất đai; hoặc
- Quyết định công nhận hòa giải thành.
Quyết định được gửi cho:
- Các bên tranh chấp;
- Người có quyền và nghĩa vụ liên quan;
- Các cơ quan, tổ chức có liên quan để tổ chức thực hiện.
Thời hạn giải quyết tranh chấp đất đai
Đối với Chủ tịch UBND cấp xã
Thời gian giải quyết không quá 45 ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.
Đối với Chủ tịch UBND cấp tỉnh
Thời gian giải quyết không quá 50 ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.
Đối với khu vực miền núi, biên giới, hải đảo
Đối với các địa bàn:
- Miền núi;
- Biên giới;
- Hải đảo;
- Vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn;
- Vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn;
thời hạn giải quyết được kéo dài thêm 10 ngày so với thời hạn thông thường.
Một số lưu ý đối với người dân khi yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai
Người yêu cầu giải quyết tranh chấp cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu chứng minh quá trình quản lý, sử dụng đất như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ về nguồn gốc đất, biên lai nộp thuế, giấy tờ chuyển nhượng hoặc các tài liệu khác có liên quan.
Bên cạnh đó, hòa giải tại cơ sở vẫn là bước có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết tranh chấp đất đai. Việc cung cấp đầy đủ thông tin, chứng cứ ngay từ đầu sẽ giúp cơ quan có thẩm quyền rút ngắn thời gian xác minh và giải quyết vụ việc.
Góc nhìn pháp lý của Luật sư Legalzone
Nghị định 151/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa quy trình giải quyết tranh chấp đất đai trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan hành chính trong việc giải quyết tranh chấp. Đồng thời, việc quy định rõ thời hạn xử lý, thành phần hồ sơ và trách nhiệm của từng cơ quan giúp người dân dễ dàng theo dõi tiến độ giải quyết và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi phát sinh tranh chấp đất đai.
Danh mục
