Cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán của người nộp thuế từ ngày nào? Hành vi trốn thuế sẽ bị xử phạt như thế nào theo quy định hiện hành?
1. Cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán của người nộp thuế từ khi nào?
Theo chương trình làm việc ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Quản lý thuế 2025. Tại khoản 5 Điều 22 của luật này quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan thuế trong việc kiểm tra thuế. Cụ thể, cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm thực hiện các quyền hạn như ban hành quyết định kiểm tra, điều chỉnh quyết định kiểm tra, và các biện pháp xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế.
Đặc biệt, ở khoản 1 Điều 23 của Luật Quản lý thuế 2025, quy định rõ rằng trong trường hợp phát hiện có dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, và máy tính tiền của người nộp thuế. Khi thực hiện các quyền này, cơ quan thuế có thể yêu cầu cung cấp thông tin từ các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Từ ngày 01/07/2026, cơ quan thuế sẽ chính thức có quyền truy cập các dữ liệu trên khi có dấu hiệu vi phạm từ phía người nộp thuế. Được biết, Luật Quản lý thuế 2025 sẽ trở thành hiệu lực pháp lý, tạo điều kiện cho việc quản lý thuế trở nên minh bạch và hiệu quả hơn.
2. Cá nhân có hành vi trốn thuế sẽ bị phạt bao nhiêu tiền theo quy định hiện hành?
Căn cứ vào Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức xử phạt hành chính đối với hành vi trốn thuế có sự phân loại cụ thể như sau:
- Phạt tiền 1 lần số thuế trốn đối với những người nộp thuế có tình tiết giảm nhẹ khi vi phạm một số hành vi như không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không ghi chép chi tiết trong sổ kế toán, hay sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
- Phạt tiền 1,5 lần số thuế trốn cho những trường hợp vi phạm mà không có tình tiết giảm nhẹ hay tăng nặng.
- Phạt tiền 2 lần số thuế trốn cho các hành vi nặng hơn có một tình tiết tăng nặng, và mức phạt sẽ tiếp tục gia tăng lên đến 3 lần số thuế trốn khi có từ ba tình tiết tăng nặng trở lên.
Ngoài ra, các biện pháp khắc phục hậu quả cũng được quy định như: buộc nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước, điều chỉnh lại số lỗ, số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ trên hồ sơ thuế (nếu có) đối với hành vi trốn thuế.
Cần lưu ý rằng, mức phạt trên áp dụng cho cá nhân. Nếu tổ chức vi phạm, mức phạt có thể gấp đôi mức phạt đối với cá nhân. Đối với các hộ gia đình, hộ kinh doanh, mức phạt cũng được áp dụng theo quy định cho cá nhân.
3. Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong quản lý thuế từ 01/07/2026?
Dựa trên Điều 8 Luật Quản lý thuế 2025, có năm hành vi cấm trong quản lý thuế bao gồm:
- Thông đồng, móc nối, bao che giữa người nộp thuế và công chức quản lý thuế nhằm thực hiện các hành vi như trốn thuế, gian lận tiền thuế.
- Cố tình không kê khai, hoặc kê khai không đầy đủ, kịp thời về các khoản thuế và khoản thu khác, cản trở việc thi hành công vụ của công chức quản lý thuế.
- Sử dụng mã số thuế của người khác để thực hiện vi phạm, hoặc cho phép người khác sử dụng mã số thuế không đúng quy định.
- Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ mà không lập hóa đơn theo quy định, sử dụng hóa đơn không hợp pháp hay làm giả hóa đơn để thực hiện các hành vi trái pháp luật.
- Làm sai lệch thông tin, truy cập trái phép, phá hủy hệ thống thông tin của người nộp thuế, cung cấp thông tin sai lệch làm ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan thuế.
Những quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và tăng cường công tác quản lý thuế, tạo môi trường kinh doanh công bằng và minh bạch tại Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp:
Câu hỏi 1: Cơ quan thuế được truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán của người nộp thuế khi nào từ 01/07/2026?
Trả lời: Từ ngày 01/07/2026, cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, và máy tính tiền của người nộp thuế khi có dấu hiệu trốn thuế, theo quy định tại khoản 1 Điều 23 của Luật Quản lý thuế 2025.
Câu hỏi 2: Cá nhân có hành vi trốn thuế sẽ bị phạt bao nhiêu tiền theo quy định hiện hành?
Trả lời: Theo Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi trốn thuế của cá nhân là:
- Phạt tiền bằng 1 lần số thuế trốn nếu có tình tiết giảm nhẹ.
- Phạt tiền 1,5 lần số thuế trốn nếu không có tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ.
- Phạt tiền 2 lần số thuế trốn nếu có một tình tiết tăng nặng.
- Mức phạt sẽ tăng đến 3 lần số thuế trốn nếu có từ ba tình tiết tăng nặng trở lên.
Ngoài ra, cá nhân vi phạm còn phải buộc nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước.
Câu hỏi 3: Từ 01/07/2026, có những hành vi nào bị cấm trong quản lý thuế?
Trả lời: Có 05 hành vi bị cấm trong quản lý thuế được quy định tại Điều 8 Luật Quản lý thuế 2025, bao gồm:
- Thông đồng, móc nối giữa người nộp thuế và công chức quản lý thuế để trốn thuế và gian lận.
- Không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ, kịp thời và chính xác về số tiền thuế phải nộp.
- Sử dụng mã số thuế của người khác để vi phạm pháp luật.
- Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ mà không lập hóa đơn theo quy định.
- Làm sai lệch, truy cập trái phép vào hệ thống thông tin của người nộp thuế.
Những hành vi này đều có thể chịu các hình thức xử lý theo quy định của pháp luật.
Danh mục
