Hướng dẫn kế toán Tài khoản 347 – Thuế Thu nhập hoãn lại phải trả theo Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026

Hướng dẫn kế toán Tài khoản 347 Thuế thu nhập hoãn lại phải trả từ 01/01/2026 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Bắt đầu từ ngày 01/01/2026, việc kế toán Tài khoản 347 – Thuế thu nhập hoãn lại phải trả sẽ được điều chỉnh theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Bài viết này sẽ giúp các doanh nghiệp nắm rõ cách ghi chép và báo cáo khoản thuế quan trọng này.

A. Nguyên tắc kế toán

1. Phản ánh tình hình thuế thu nhập hoãn lại phải trả: Tài khoản 347 sẽ ghi nhận giá trị và biến động tăng, giảm của thuế thu nhập hoãn lại phải trả, dựa trên chênh lệch tạm thời và thuế suất thuế thu nhập hiện hành. Công thức tính thuế thu nhập hoãn lại phải trả như sau:

   Thuế thu nhập hoãn lại phải trả = Chênh lệch tạm thời chịu thuế x Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành (%).

2. Cơ sở tính thuế: Cơ sở tính thuế của tài sản là giá trị có thể trừ khỏi thu nhập chịu thuế khi thu hồi giá trị ghi sổ. Ngược lại, cho nợ phải trả sẽ là giá trị ghi sổ trừ đi những giá trị khấu trừ vào thu nhập chịu thuế trong tương lai.

   Chênh lệch tạm thời: là sự khác biệt giữa giá trị ghi sổ và cơ sở tính thuế. Có hai loại chênh lệch: tạm thời được khấu trừ và tạm thời chịu thuế.

3. Ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phải trả: Doanh nghiệp phải ghi nhận thuế cho tất cả chênh lệch tạm thời chịu thuế, trừ khi phát sinh từ các giao dịch không ảnh hưởng đến lợi nhuận kế toán tại thời điểm phát sinh.

4. Kiểm kê thuế thu nhập hoãn lại phải trả vào cuối kỳ kế toán: Doanh nghiệp cần xác định các chênh lệch tạm thời chịu thuế phát sinh trong năm để ghi nhận đúng mức thuế thu nhập hoãn lại phải trả.

5. Ghi giảm và hoàn nhập: Khi ghi nhận thuế trong năm, doanh nghiệp phải thực hiện việc bù trừ giữa số thuế phát sinh và thuế đã hoàn nhập từ các năm trước.

B. Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 347

• Bên Nợ: Ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phải trả giảm trong kỳ.
• Bên Có: Ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phải trả phát sinh trong kỳ.
• Số dư bên Có: Là số thuế thu nhập hoãn lại phải trả tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

C. Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chính

Cuối năm, doanh nghiệp cần căn cứ vào “Bảng xác định thuế thu nhập hoãn lại phải trả” để ghi nhận trong chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại. Nếu số thuế thu nhập hoãn lại phát sinh trong năm lớn hơn số đã hoàn nhập, chỉ ghi nhận phần chênh lệch. Nếu số phát sinh nhỏ hơn, ghi giảm số đã hoàn nhập.

Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025

Theo Điều 10 của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, mức thuế suất là 20%, trừ một số trường hợp đặc biệt. Các mức thuế suất cụ thể như sau:

1. 15%: Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.
2. 17%: Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu từ trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng.
3. Mức thuế suất đối với một số hoạt động đặc thù (như dầu khí, tài nguyên quý hiếm) có thể lên đến 50%.

Nội dung các khoản nợ phải trả theo Thông tư 99/2025/TT-BTC

Theo quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC, các khoản nợ phải trả bao gồm:

• Phải trả cho người bán.
• Phải trả cổ tức và lợi nhuận.
• Thuế và các khoản phải nộp nhà nước.
• Phải trả cho người lao động.
• Chi phí phải trả.
• Vay và nợ thuê tài chính.
• Nhận ký quỹ, ký cược.
• Thuế thu nhập hoãn lại phải trả.

Các khoản nợ phải được theo dõi chi tiết theo từng đối tượng, loại phí và thời hạn.

Kết luận

Việc nắm rõ các quy định và hướng dẫn kế toán đối với Tài khoản 347 trở nên thiết yếu trong bối cảnh doanh nghiệp cần quản lý tốt các nghĩa vụ thuế của mình, đặc biệt là từ 01/01/2026 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC. Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ pháp lý liên quan đến luật tại Việt Nam, hãy tham khảo legalzone.vn để nhận được sự tư vấn tốt nhất.

Lưu ý rằng mỗi doanh nghiệp cần thực hiện việc đánh giá hệ thống kế toán hiện tại để đảm bảo tuân thủ đầy đủ quy định, từ đó tối ưu hóa lợi ích thuế và giảm thiểu rủi ro pháp lý trong hoạt động kinh doanh.