Vingroup Đề Nghị Ngừng Dự Án Đường Sắt Cao Tốc Bắc – Nam: Phản Ứng Từ Bộ Xây Dựng Ra Sao?
Tại buổi họp báo thường kỳ diễn ra vào chiều ngày 30 tháng 1, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, ông Nguyễn Danh Huy, đã có những phát biểu quan trọng liên quan đến việc doanh nghiệp xin rút khỏi dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam. Trên cơ sở pháp lý, ông nhấn mạnh rằng việc huy động tất cả nguồn lực xã hội là cần thiết nhưng đồng thời cũng phải đảm bảo tính khả thi của dự án. Thứ trưởng lưu ý rằng không thể đẩy những khó khăn, trách nhiệm và rủi ro lên vai doanh nghiệp, trong khi Nhà nước vẫn cần phải đảm trách những nhiệm vụ thiết yếu.
Theo quan điểm của ông, “Kinh nghiệm từ các mô hình đầu tư theo hình thức hợp tác công tư (PPP) cho thấy nếu một dự án không khả thi về mặt tài chính thì sẽ không thể yêu cầu doanh nghiệp tham gia.” Điều này đặt ra một vấn đề quan trọng về đánh giá khả năng tài chính và mô hình đầu tư mà các nhà đầu tư kỳ vọng sẽ có lợi cho cả hai bên.
Yêu cầu báo cáo nghiên cứu khả thi
Đại diện Bộ Xây dựng cũng đã thông tin thêm rằng một báo cáo nghiên cứu khả thi là điều kiện tiên quyết, nhằm cung cấp những số liệu cần thiết để lại thông tin về tổng mức đầu tư, hiệu quả và mô hình đầu tư dự án. Trên thực tế, trong bước tiền khả thi, chưa thể có đủ số liệu để đánh giá hiệu quả tài chính một cách toàn diện, cũng như các vấn đề chuyên môn về kỹ thuật và công nghệ.
Bộ Xây dựng hiện đang tìm kiếm những đơn vị tư vấn hàng đầu thế giới về đường sắt tốc độ cao nhằm hỗ trợ trong việc nghiên cứu và chọn lựa giải pháp kỹ thuật, tổ chức hướng tuyến, cũng như đánh giá và lựa chọn nhà đầu tư phù hợp cho dự án này.
Chủ đầu tư mới cho dự án
Gần đây, Bộ Xây dựng đã ban hành quyết định giao Ban Quản lý Dự án Thăng Long làm chủ đầu tư của dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam, thay thế cho Ban Quản lý Dự án Đường sắt trước đó. Điều này đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong cơ cấu quản lý dự án.
Theo đó, Ban Quản lý Dự án Thăng Long sẽ có nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và chi phí dự án. Họ cũng sẽ chủ động làm việc với các cơ quan và tổ chức liên quan để tiếp nhận toàn bộ kết quả nghiên cứu trước đó, nhằm tối ưu hóa trong quá trình lập báo cáo.
Đối với Ban Quản lý Dự án Đường sắt, sau khi bàn giao nhiệm vụ cho Ban Thăng Long, họ sẽ chịu trách nhiệm hoàn thiện các thủ tục cần thiết và ký kết hợp đồng với nhà thầu cho gói thầu VT-01, là tư vấn quản lý dự án cho giai đoạn chuẩn bị của tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam. Sau khi hoàn thành, toàn bộ nội dung liên quan sẽ được bàn giao cho Ban Quản lý Dự án Thăng Long để tiếp tục thực hiện.
Bộ Xây dựng đã yêu cầu sự chuyển giao giữa hai ban phải được đảm bảo liên tục, nhằm tránh làm gián đoạn công tác chuẩn bị đầu tư cho dự án.
Quy mô và tiến độ dự án
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 67 tỷ USD, với chiều dài lên tới 1.541 km. Dự án sẽ bắt đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM). Theo quy hoạch, toàn tuyến dự kiến sẽ bố trí 23 ga, trong đó có 5 ga chuyên dùng cho hàng hóa.
Theo kế hoạch, Chính phủ dự kiến sẽ khởi công hai đoạn ưu tiên là Hà Nội – Vinh và TP.HCM – Nha Trang trong năm 2026. Các đoạn còn lại của dự án sẽ được khởi công từ năm 2028, với mục tiêu hoàn thành toàn bộ tuyến vào năm 2035.
Bộ Xây dựng vẫn đang khẩn trương thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, trong đó liên quan đến những nội dung thiết yếu như lựa chọn hình thức đầu tư và tư vấn để lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Đây sẽ là cơ sở để trình cấp có thẩm quyền xem xét và quyết định về chủ trương cũng như phương án triển khai dự án một cách khả thi, hiệu quả.




