Lừa đảo shipper giả: Nguyên nhân rò rỉ dữ liệu đơn hàng và thông tin khách hàng
Gần đây, một trong những phương thức lừa đảo đang trở nên phổ biến là shipper giả. Các nạn nhân thường bắt đầu với những khoản tiền nhỏ, chỉ vài chục nghìn đồng cho một đơn hàng, nhưng cuối cùng lại mất toàn bộ số tiền trong tài khoản.
Một ví dụ cụ thể, vào sáng 17/7, chị N. (38 tuổi, sống tại Hà Nội) nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là nhân viên giao hàng, yêu cầu chị chuyển khoản 10.000 đồng để xác nhận đơn hàng. Tuy nhiên, sau khi làm theo hướng dẫn của đối tượng, tài khoản của chị đã bị trừ mất tới 1,5 tỷ đồng.
Thượng tá Đào Trung Hiếu, một chuyên gia tội phạm học, đã chia sẻ về chiêu thức lừa đảo này. Ông cho biết, đây là dấu hiệu cảnh báo về một loại tội phạm mạng đang ngày càng tiến hóa, với hoạt động có tổ chức và len lỏi vào các giao dịch thương mại điện tử.
Ông Hiếu chỉ ra rằng, nguy hiểm nhất của chiêu lừa “shipper giả” là các đối tượng không sử dụng các kịch bản cũ, mà liên tục thay đổi cách tiếp cận, nhằm vào tâm lý tin tưởng của người tiêu dùng. Họ không chỉ giả danh nhân viên giao hàng mà còn có thể giả mạo tổng đài chăm sóc khách hàng, hoặc thậm chí giả dạng chính sàn thương mại điện tử.
Điều làm cho nạn nhân dễ mắc lừa là thông tin đơn hàng mà họ nhận hoàn toàn trùng khớp với đơn hàng thật, từ thông tin cá nhân như tên, địa chỉ, số điện thoại đến giá trị món hàng. Trong khi đó, tâm lý người mua thường muốn nhanh chóng nhận hàng, dẫn đến việc họ giảm cảnh giác.
Thượng tá Hiếu nhấn mạnh rằng nhiều người cho rằng vài chục nghìn đồng không quan trọng, nhưng thực chất, đó là cái bẫy mở cửa cho các tội phạm công nghệ cao. Liên kết hoặc mã QR mà kẻ gian gửi đến thường chứa mã độc, nhằm chiếm quyền kiểm soát ứng dụng ngân hàng của người dùng. Tệ hơn, những trang web giả mạo có thể yêu cầu người dùng nhập mã OTP, điều này thực chất là ủy quyền cho kẻ gian rút tiền.
Vậy tại sao các đối tượng lại có thể nắm bắt thông tin chính xác của người dùng? Thượng tá Đào Trung Hiếu cho rằng, dữ liệu cá nhân không còn an toàn như nhiều người nghĩ. Dữ liệu có thể bị rò rỉ từ ba nguồn chính: từ nội bộ các sàn thương mại điện tử, từ các website kém bảo mật nơi người dùng để lại thông tin, và từ thị trường mua bán “data rác” diễn ra công khai trên mạng xã hội.
Ông Hiếu cảnh báo rằng khi niềm tin bị khai thác làm công cụ để lừa đảo, các cảnh báo chung chung trở nên vô nghĩa nếu không có kỹ năng phòng vệ cụ thể. Do đó, mức độ cảnh giác và tự bảo vệ là rất quan trọng.
Người dùng cần ghi nhớ nguyên tắc cơ bản: không chuyển tiền trước cho shipper lạ, không nhấp vào các liên kết hoặc quét QR từ những tin nhắn không rõ nguồn gốc, và không cung cấp mã OTP hay mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai. Hãy kiểm tra đơn hàng trực tiếp trên ứng dụng chính thức, ưu tiên thanh toán khi nhận hàng, và bật bảo mật đa lớp cho tài khoản ngân hàng.
Ngoài ra, Thượng tá Hiếu cũng nhấn mạnh rằng nhóm người bị tội phạm nhắm đến nhiều nhất chính là học sinh, sinh viên và người trẻ, những người có khả năng tiếp cận công nghệ nhưng thiếu kỹ năng xác minh thông tin. Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng tự vệ trực tuyến cần được triển khai khẩn cấp, như một môn học bắt buộc trong trường học và cộng đồng. Điều này giúp thế hệ trẻ tự bảo vệ mình trước những kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi.
Để biết thêm thông tin chi tiết về các giải pháp phòng tránh lừa đảo, hãy truy cập vào Legal Zone.



