Thông tư liên tịch 01/2025 về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản trong một số vụ việc, vụ án hình sự: Những điểm cần lưu ý.

Thông tư liên tịch 01/2025: Quy định mới về xử lý vật chứng và tài sản trong vụ án hình sự

Vào ngày 26 tháng 2 năm 2025, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch 01/2025/TTLT-VKSNDTC-BCA-TANDTC-BQP, quy định chi tiết về việc thí điểm xử lý vật chứng và tài sản trong một số vụ việc và vụ án hình sự. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện quy định pháp luật, nhằm đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong quá trình điều tra, truy tố, và xét xử các vụ án hình sự.

Nội dung chính của Thông tư liên tịch 01/2025

Thông tư này được ban hành nhằm hướng dẫn thực hiện Điều 3 Nghị quyết 164/2024/QH15 của Quốc hội về xử lý vật chứng và tài sản. Các biện pháp được quy định bao gồm:

1. Trả lại tiền cho bị hại
2. Gửi tiền vào ngân hàng chờ xử lý
3. Nộp tiền bảo đảm để hủy bỏ việc thu giữ, tạm giữ, kê biên, phong tỏa vật chứng, tài sản
4. Mua bán, chuyển nhượng vật chứng và xử lý tiền thu được
5. Giao vật chứng cho chủ sở hữu hoặc người quản lý để sử dụng
6. Tạm ngưng giao dịch và chuyển quyền sở hữu tài sản

Viện kiểm sát nhân dân Tối cao sẽ tổng hợp kết quả áp dụng biện pháp xử lý vật chứng hằng năm và báo cáo cho Quốc hội.

Nguyên tắc áp dụng các biện pháp xử lý vật chứng

Tại Điều 3 của Thông tư, nguyên tắc áp dụng các biện pháp xử lý vật chứng được quy định như sau:

• Phải tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và Nghị quyết 164/2024/QH15.
• Đảm bảo tính thống nhất và phối hợp giữa các cơ quan chức năng theo quy định của pháp luật.
• Cần thực hiện một cách thận trọng và chặt chẽ, tránh lạm dụng quyền hạn và ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên có liên quan.

Căn cứ và điều kiện trả lại tiền cho bị hại

Trong Điều 4 của Thông tư, các cơ sở để quyết định trả lại tiền đã thu giữ cho bị hại được quy định như sau:

1. Xác định chủ sở hữu: Cần phải xác định rõ chủ sở hữu của số tiền đã thu giữ và tổng thiệt hại mà bị hại phải chịu.
2. Có đề nghị hợp lệ: Các bị hại hoặc đại diện của họ cần có văn bản đề nghị trả lại số tiền đã bị thiệt hại.
3. Tính toán chính xác số tiền trả: Số tiền trả lại cho bị hại sẽ được xác định dựa trên tổng số tiền đã thu giữ, trừ các khoản phải ưu tiên theo quy định của pháp luật.

Quy trình xác định số tiền trả lại cho bị hại

• Tổng số tiền xem xét trả lại cho bị hại được tính bằng tổng số tiền thu giữ trừ đi khoản tạm tính về án phí và lệ phí.
• Nếu số tiền này lớn hơn hoặc bằng tổng thiệt hại của bị hại, số tiền sẽ được trả lại toàn bộ.
• Nếu ngược lại, số tiền sẽ được chia tỷ lệ giữa các bị hại dựa trên thiệt hại thực tế.

Đặc biệt, trong trường hợp số tiền thu giữ là ngoại tệ, cơ quan phải nhận sự hỗ trợ từ tổ chức tín dụng để thực hiện quy đổi và trả lại bằng tiền Việt Nam đồng theo tỷ giá tại thời điểm trả.

Kết luận

Thông tư liên tịch 01/2025 đã xây dựng khung pháp lý giúp quy trình xử lý vật chứng và tài sản trong các vụ án hình sự trở nên rõ ràng và minh bạch hơn. Việc tuân thủ các nguyên tắc và điều kiện trong Thông tư không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bị hại mà còn đảm bảo trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình. Các cơ quan chức năng cần phải phối hợp chặt chẽ để áp dụng hiệu quả các quy định này, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các bên liên quan trong mỗi vụ án hình sự.

Để tìm hiểu thêm về các quy định pháp luật và các thông tư liên quan, các bạn có thể tham khảo thêm tại trang luật https://legalzone.vn/.