Bài viết đã được LegalZone rà soát và viết lại theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15, Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Thông tư 20/2026/TT-BTC và Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15. Nội dung dưới đây dùng cho kỳ tính thuế từ khi hệ thống văn bản mới có hiệu lực, trừ khi có văn bản sửa đổi sau này.
Nguyên tắc tính thuế TNDN hiện hành
Thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định trên thu nhập tính thuế và thuế suất. Doanh nghiệp cần bắt đầu từ doanh thu, trừ chi phí được trừ, xử lý thu nhập khác, lỗ được chuyển, thu nhập miễn thuế và ưu đãi nếu đủ điều kiện.
| Trường hợp | Thuế suất/cách xử lý chính |
|---|---|
| Thuế suất phổ thông | 20%, trừ trường hợp được áp dụng mức khác hoặc ưu đãi. |
| Doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng | 15%, căn cứ theo tổng doanh thu kỳ tính thuế trước liền kề theo hướng dẫn. |
| Doanh nghiệp có doanh thu năm trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng | 17%, căn cứ theo tổng doanh thu kỳ tính thuế trước liền kề theo hướng dẫn. |
| Dầu khí, tài nguyên quý hiếm, ưu đãi đầu tư | Áp dụng mức riêng theo Luật TNDN và văn bản hướng dẫn. |
Điểm mới cần chú ý
- Luật TNDN 67/2025/QH15 bổ sung mức thuế suất 15% và 17% cho một số doanh nghiệp theo quy mô doanh thu.
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết căn cứ tính thuế, thu nhập khác, ưu đãi và điều kiện áp dụng.
- Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn thêm về doanh thu tính thuế, chi phí được trừ, hồ sơ và một số trường hợp đặc thù.
Cách hiểu mốc hiệu lực
Khi đọc mốc hiệu lực của Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp cần gắn với kỳ tính thuế và loại giao dịch phát sinh. Một khoản doanh thu, chi phí hoặc ưu đãi có thể cần xử lý theo thời điểm phát sinh, thời điểm nghiệm thu, thời điểm chuyển giao hoặc thời điểm đủ điều kiện hưởng ưu đãi.
Không áp dụng bằng cách cắt ngang máy móc
Các hợp đồng dài hạn, xây dựng, chuyển nhượng vốn, ưu đãi đầu tư và chi phí trả trước cần được rà soát theo hướng dẫn cụ thể, thay vì chỉ lấy ngày ban hành hoặc ngày hiệu lực để kết luận toàn bộ hồ sơ.
Kiểm tra trước khi áp dụng
- Xác định đúng kỳ tính thuế, loại thu nhập và văn bản đang áp dụng tại thời điểm phát sinh.
- Tách riêng doanh thu, chi phí, thu nhập khác, ưu đãi và khoản không được trừ; không gộp tất cả vào một dòng kế toán.
- Lưu hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hồ sơ giải trình để bảo vệ chi phí khi quyết toán.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ có tự động được thuế suất 15% hoặc 17% không?
Không nên áp dụng tự động. Cần đối chiếu doanh thu kỳ tính thuế trước liền kề, trường hợp loại trừ và hướng dẫn tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Thuế suất 20% còn áp dụng không?
Có. Thuế suất phổ thông vẫn là 20%, trừ trường hợp thuộc nhóm 15%, 17%, hoạt động đặc thù hoặc ưu đãi thuế.
Có cần cập nhật phần mềm kế toán không?
Có. Các mốc thuế suất, doanh thu, chi phí được trừ và thời điểm ghi nhận doanh thu nên được cập nhật trước khi lập tờ khai/quyết toán.
Văn bản áp dụng
Văn bản pháp luật tải về trên LegalZone
Cần rà soát hồ sơ thuế cụ thể? LegalZone có thể kiểm tra doanh thu, chi phí được trừ, ưu đãi thuế, chuyển nhượng vốn và hồ sơ kê khai để giảm rủi ro truy thu hoặc bị loại chi phí.
Danh mục
