Nghị quyết 254/2025: Cơ chế thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế – xã hội
Nghị quyết 254/2025 quy định về một số cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc tổ chức thi hành Luật Đất đai có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025. Trong nghị quyết này, đã bổ sung ba trường hợp mà Nhà nước thu hồi đất để phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, vì lợi ích quốc gia và cộng đồng.
I. Các trường hợp thu hồi đất
1. Thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế
Theo quy định tại Nghị quyết, trường hợp đầu tiên đó là thu hồi đất phục vụ cho các dự án khu thương mại tự do hoặc trung tâm tài chính quốc tế. Đây là những dự án có tầm nhìn lớn, nhằm tạo ra không gian kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế. Việc thu hồi này nhằm mục đích tạo ra môi trường kinh doanh cạnh tranh, gia tăng giá trị tài sản đất đai cũng như thu hút nguồn lực từ cả trong và ngoài nước.
2. Thu hồi đất với thỏa thuận về quyền sử dụng đất đã hết thời hạn
Trường hợp thứ hai là khi sử dụng đất dưới hình thức thực hiện dự án thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất đã hết thời hạn. Nếu trong thỏa thuận đó đạt được trên 75% diện tích đất và 75% số lượng người sử dụng đất đồng ý, Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét, thông qua việc thu hồi phần diện tích đất còn lại. Mục đích là để giao đất hoặc cho thuê đất cho chủ đầu tư nhằm phục vụ các dự án phát triển.
3. Tạo quỹ đất để thanh toán dự án theo Hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao
Trường hợp thứ ba là việc tạo quỹ đất để thanh toán cho các dự án theo Hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao (Hợp đồng BT). Điều này có nghĩa là trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất của tổ chức đang sử dụng để phục vụ cho mục tiêu sản xuất và kinh doanh, quỹ đất sẽ được tái sử dụng cho những mục đích khác hoặc để thanh toán cho các dự án xây dựng do Nhà nước thực hiện.
II. Thủ tục thu hồi đất
Theo quy định, có tổng cộng 32 trường hợp mà Nhà nước có quyền thu hồi đất nhằm mục đích phát triển kinh tế – xã hội. Những trường hợp này được chia thành ba nhóm chính khác nhau. Để bảo đảm tính minh bạch và quyền lợi của người dân, cơ quan có thẩm quyền cần thông báo cho những người có đất bị thu hồi ít nhất là 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp (bao gồm đất thương mại và dịch vụ) trước khi tiến hành các thủ tục thu hồi.
III. Bồi thường và tái định cư
Khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cần được niêm yết công khai trong vòng 10 ngày tại trụ sở của Ủy ban Nhân dân cấp xã. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi cho những hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, cũng như tạo cơ hội để họ có thể nêu ý kiến phản hồi về phương án bồi thường. Nếu trong trường hợp vẫn còn có những ý kiến không đồng thuận, cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm tổ chức đối thoại trong vòng 30 ngày kể từ khi tiếp nhận ý kiến của người dân.
IV. Hiệu lực điều chỉnh giá đất
Liên quan đến việc điều chỉnh giá đất, nghị quyết cũng ghi rõ rằng Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh sẽ quyết định ban hành hệ số điều chỉnh giá đất có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 hàng năm. Trong những trường hợp cần thiết, Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh có quyền sửa đổi, bổ sung hệ số này trong năm hoặc riêng cho từng khu vực, vị trí nhằm bảo đảm tính chính xác và hợp lý trong quá trình xác định giá trị của đất đai.
Bên cạnh đó, Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh sẽ đảm trách việc quyết định bảng giá đất và công bố, áp dụng bảng giá này từ ngày 1 tháng 1 hàng năm. Việc sửa đổi, bổ sung bảng giá đất cũng sẽ được thực hiện khi cần thiết, nhằm phù hợp với sự biến động của thị trường và thực tiễn tại địa phương.
V. Tác động đến thị trường và quyền lợi người dân
Nghị quyết 254/2025 không chỉ định rõ các cơ chế thu hồi đất, mà còn tạo ra hành lang pháp lý cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho người dân và bảo vệ môi trường đầu tư. Những quy định này sẽ tạo ra sự minh bạch hơn trong quy trình thu hồi đất, đồng thời đảm bảo rằng các quyền lợi của người dân được xem xét và thực hiện nghiêm túc. Với việc quy định cụ thể các trường hợp thu hồi, cũng như quy trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, nghị quyết này hy vọng sẽ giải quyết hiệu quả hơn những khó khăn, khúc mắc trong thực tiễn hiện nay.
Danh mục
