Bãi bỏ thủ tục cung cấp thông tin đất đai trên toàn quốc: Người dân khai thác dữ liệu đất đai như thế nào?
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chính thức bãi bỏ thủ tục cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai
Từ năm 2026, thủ tục hành chính về cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai đã chính thức bị bãi bỏ trên phạm vi toàn quốc. Đây là một trong những nội dung quan trọng nhằm thực hiện chủ trương cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm các khâu trung gian, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận thông tin đất đai.
Theo quyết định mới được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố, thủ tục “Cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai” ở cả cấp Trung ương và địa phương không còn được áp dụng.
Trước đây, khi có nhu cầu khai thác thông tin đất đai, người dân phải thực hiện thủ tục hành chính tại các cơ quan có thẩm quyền như:
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường;
- Văn phòng Đăng ký đất đai;
- Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai;
- UBND cấp xã.
Việc bãi bỏ thủ tục này đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình số hóa và hiện đại hóa công tác quản lý đất đai.
Căn cứ pháp lý của việc bãi bỏ thủ tục cung cấp thông tin đất đai
Việc bãi bỏ thủ tục hành chính nêu trên được thực hiện theo Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ về phân cấp, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Mục tiêu của chính sách là:
- Giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính;
- Nâng cao hiệu quả khai thác cơ sở dữ liệu đất đai;
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước;
- Đẩy mạnh cải cách hành chính theo hướng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Sau khi bãi bỏ thủ tục, người dân tiếp cận thông tin đất đai bằng cách nào?
Mặc dù thủ tục hành chính “Cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai” đã bị bãi bỏ, nhưng quyền tiếp cận thông tin của người dân vẫn được bảo đảm theo quy định pháp luật.
Theo quy định hiện hành, việc khai thác và sử dụng dữ liệu đất đai sẽ được thực hiện thông qua:
1. Luật Tiếp cận thông tin
Người dân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp các thông tin thuộc phạm vi được tiếp cận theo quy định của pháp luật.
2. Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai
Dữ liệu đất đai được quản lý tập trung trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo điều kiện cho việc tra cứu, khai thác thông tin nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện hơn.
3. Thông tư số 56 của Bộ Tài chính
Thông tư này quy định về cơ chế thu, quản lý và sử dụng phí khai thác tài liệu đất đai từ Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai.
Như vậy, thay vì thực hiện một thủ tục hành chính riêng biệt như trước đây, người dân sẽ tiếp cận thông tin đất đai thông qua cơ chế khai thác dữ liệu được tích hợp trong hệ thống quản lý đất đai hiện đại.
Tăng cường công khai các vi phạm pháp luật về đất đai
Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục hành chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu các địa phương tăng cường công khai, minh bạch thông tin liên quan đến quản lý đất đai.
Theo văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các địa phương được yêu cầu công khai trên cổng thông tin điện tử các nội dung sau:
- Các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai;
- Kết quả xử lý và khắc phục vi phạm;
- Các quy định liên quan đến trình tự, thủ tục hành chính về đất đai;
- Các thông tin phục vụ người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện quyền sử dụng đất.
Chủ trương này nhằm nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước, đồng thời giúp người dân dễ dàng giám sát hoạt động quản lý và sử dụng đất đai tại địa phương.
Cơ sở triển khai quy định mới
Yêu cầu công khai thông tin vi phạm đất đai được thực hiện trên cơ sở Nghị định số 49 hướng dẫn thi hành một số nội dung của Nghị quyết số 254 về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Luật Đất đai.
Việc công khai các thông tin liên quan đến vi phạm đất đai được kỳ vọng sẽ góp phần:
- Hạn chế tình trạng vi phạm pháp luật đất đai;
- Nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước;
- Tăng cường khả năng giám sát của người dân;
- Xây dựng môi trường quản lý đất đai minh bạch và hiệu quả hơn.
Góc nhìn pháp lý của Luật sư Legalzone
Việc bãi bỏ thủ tục cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai là bước đi phù hợp với xu hướng xây dựng Chính phủ điện tử và chuyển đổi số trong lĩnh vực quản lý đất đai. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, cơ quan nhà nước cần bảo đảm hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai được vận hành đồng bộ, cập nhật đầy đủ và cho phép người dân tiếp cận thông tin một cách thuận lợi.
Bên cạnh đó, việc công khai các trường hợp vi phạm đất đai trên cổng thông tin điện tử sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước, đồng thời tạo cơ sở để người dân, doanh nghiệp thực hiện quyền giám sát theo quy định của pháp luật.
Legalzone khuyến nghị người sử dụng đất thường xuyên theo dõi thông tin được công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để kịp thời nắm bắt các quy định mới và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.




