LegalZoneTrách nhiệm bồi thường thiệt hại: khi nào phát sinh và ai phải chịu?
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại là nghĩa vụ dân sự nhằm khắc phục tổn thất cho người bị xâm phạm. Trong thực tế, tranh chấp thường không chỉ nằm ở mức tiền mà còn ở câu hỏi: ai là người phải bồi thường và có phải chịu toàn bộ thiệt hại hay không.
Ai có thể phải bồi thường?
Người trực tiếp gây thiệt hại thường là người đầu tiên bị xem xét trách nhiệm. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người giám hộ, pháp nhân, chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ, người sử dụng lao động hoặc nhiều người cùng gây thiệt hại có thể phải bồi thường theo quy định tương ứng.
Trách nhiệm liên đới
Nếu nhiều người cùng gây thiệt hại, họ có thể phải liên đới bồi thường. Mức bồi thường của từng người được xác định theo mức độ lỗi; nếu không xác định được mức độ lỗi thì có thể phải bồi thường theo phần bằng nhau.
Có được giảm mức bồi thường không?
Người chịu trách nhiệm bồi thường có thể đề nghị giảm mức bồi thường nếu không có lỗi hoặc có lỗi vô ý và thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế của mình. Việc giảm không tự động áp dụng; cần có căn cứ và được bên kia chấp nhận hoặc Tòa án xem xét.
Khi người bị thiệt hại cũng có lỗi
Nếu người bị thiệt hại có lỗi làm phát sinh hoặc làm tăng thiệt hại, phần thiệt hại do lỗi của họ có thể không được bồi thường. Người bị thiệt hại cũng phải thực hiện nghĩa vụ ngăn chặn, hạn chế thiệt hại trong phạm vi hợp lý.
Checklist chứng cứ trước khi yêu cầu bồi thường
- Tài liệu xác định sự kiện gây thiệt hại: biên bản, hình ảnh, video, tin nhắn, nhân chứng hoặc kết luận cơ quan có thẩm quyền.
- Tài liệu chứng minh thiệt hại: hóa đơn, chứng từ, báo giá sửa chữa, hồ sơ y tế, hợp đồng bị ảnh hưởng.
- Tài liệu chứng minh thu nhập bị mất hoặc giảm sút, chi phí ngăn chặn và khắc phục thiệt hại.
- Văn bản yêu cầu bồi thường đã gửi và phản hồi của bên bị yêu cầu, nếu có.
Tải văn bản pháp luật liên quan
Các văn bản dưới đây hỗ trợ tra cứu nhanh và tải về khi cần chuẩn bị hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Nhiều người cùng gây thiệt hại thì ai bồi thường?
Các bên có thể phải liên đới bồi thường. Sau khi bồi thường cho người bị thiệt hại, họ có thể phân chia trách nhiệm nội bộ theo mức độ lỗi hoặc theo thỏa thuận.
Người gây thiệt hại nghèo có được miễn bồi thường không?
Không mặc nhiên được miễn. Tuy nhiên, có thể được xem xét giảm mức bồi thường nếu đáp ứng điều kiện về lỗi và khả năng kinh tế theo Bộ luật Dân sự.
Khuyến nghị thực hiện
Nên thu thập chứng cứ về người thực hiện hành vi, vai trò của từng người, mức độ lỗi, mối quan hệ quản lý/lao động/giám hộ và thiệt hại thực tế để xác định đúng người phải bồi thường.
Bài viết đã được LegalZone rà soát theo văn bản pháp luật đang áp dụng và có thể cần đối chiếu thêm hồ sơ, chứng cứ cụ thể trước khi yêu cầu bồi thường, thương lượng hoặc khởi kiện.
